b_150_100_16777215_00_images_11254.jpg نشریه صحرا - موسی ایری توماج : بهتر است در همین آغاز با شرمندگی اعتراف کنم که بیش از چند روز نیست که اسم نازمحمد پقه را شنیده‌ام اما با خواندن اولین قطعه شعر از او احساس کردم که ارتباط دیرینه‌ای با وی دارم. به همین دلیل دوست دارم همچون دوستان و نزدیکان دوران حیاتش او را نازجان صدا کنم و به مناسب سالروز درگذشتش در 23 شهریور یادی از او کنم و علیرغم این آشنایی دیرهنگام، در حد توان خویش، به شعر و شاعری او بپردازم. معدود اطلاعاتی که از او در اینترنت یافت می‌شود نشان می‌دهد که در اول فروردین  سال 1338 در روستای شغال تپه (آزاد تپه فعلی)، واقع در بین شهرهای آق قلا و علی آباد کتول، به دنیا آمده و پس از سال‌ها دسته و پنجه نرم کردن با بیماری صعب‌العلاج هپاتیت در 23 شهریور سال 1381 در شهر گرگان درگذشته است. 43 سال با مقیاس‌های کمّی، عمرِ کوتاهی است اما کیفیت زندگی هیچ ارتباطی به کمیت آن ندارد. همین صد رباعی منتشر شده کافی است تا او را به عنوان شاعر و هنرمندی بزرگ برای همیشه در میان ترکمن‌ها ماندگار کند.

نازمحمد پقه در سال 1357 به عضویت شورای اسلامی روستاهای شغال تپه، عاشوربای و کوزه‌لی در آمد و در سال 1358 وارد شغل معلمی گردید و در سال 1367 به دلایل عقیدتی از این شغل اخراج شد. چنانچه خود گفته «از کارهای دنیا، چوپانی، مغازه‌داری، معلمی، مربیگری فوتبال و ...» را تجربه کرده است.[1]

نازمحمد شاید بیشتر به عنوان روزنامه‌نگار شناخته شده تا شاعر. کار مطبوعاتی را در سال 1372 از نشریات سازمان جهاد سازندگی و مجلات جهاد روستا و صالحین روستا آغاز کرد و چند سال با روزنامه‌های ابرار و اخبار به عنوان خبرنگار هنری و گزارشگر همکاری کرد. همچنین در نشریاتی چون روزنامه‌های زن، ایران، آتیه، تماشاگران و هفته‌نامه‌های گلشن مهر، گلستان ایران و صحرا به فعالیت مطبوعاتی پرداخته است. او از برجسته‌ترین روزنامه‌نگاران گلستان به شمار می‌رفته و شاگردانی را نیز در این عرصه تربیت کرده است.

اولین و آخرین مجموعه شعرش با عنوان «سویجک بولسانگ» (دوستم می‌داری اگر...) در سال 1378 منتشر شد. این دفتر شامل 100 قطعه از رباعی‌های برگزیده است و به گفته شاعر «اگر هزینه‌های چاپ و نشر اینچنین بالا نبود شاید این مجموعه به 3 یا 4 جلد می‌رسید.» در همان سال ترجمه یادداشت‌های شاعر بزرگ ترکمنستان کریم قربان‌نفس را با عنوان «یادداشت‌های فصل گرم» به پایان رساند که تاکنون منتشر نشده است. به دلیل علاقه‌اش به روستا، مجموعه اشعاری را در حول و حوش مسائل روستا از آثار شاعران خوب کشور گردآوری و در سال 1379 با عنوان «باغ احساس» به زبان فارسی منتشر کرد.

در سال 1380 مجموعه‌ای از شعر نو را با نام «هانی من» آماده چاپ نمود که با مرگ زودهنگامش در سال 1381 انتشار آن به سرانجام نرسید. جای تعجب است که چرا سایر رباعی‌ها، ترجمه‌ها و مجموعه شعر نو وی در طول پانزده سال گذشته منتشر نشده است. شاید کمترین قدرشناسی از او از طرف دوستان، علاقمندان و مسئولان فرهنگی اقدام به انتشار آثار به جا مانده از ایشان باشد. به نظر نگارنده عظمت شخصیت هنری و غِنای اشعار نازجان هنوز به درستی درک و شناخته نشده است.

سکونت شاعرانه در زمین

«شعر» چه شانی در زندگی بشری دارد؟ به عقیده برخی متفکران «نخستین زبان آدمی به صورت شعر بوده است.»[2] از این رو شعر نه آن طور که برخی اعتقاد دارند «حادثه‌ای است که در زبان اتفاق می‌افتد» بلکه ظهوری وجودی است که زبان از آن زاده شده است. در فرهنگ غالب جهان امروزی که بشر را به وجود مادی و هویت اقتصادی صِرف تنزل داده شاید بتوان علت تمام سرگشتگی‌ها، بی‌معنایی و پوچگرایی، جنگ، جنایت، بی‌عدالتی، ظلم، کشتار و خشونت‌های روزافزون را به سرکوب ذات شاعرانه روح انسانی نسبت داد. هولدرلین، شاعر بزرگ آلمانی، در یکی از اشعارش بدین نکته اشاره می‌کند که آدمی اگرچه ناچار است برای زندگی و زنده ماندن بکوشد و به معیشت خود سامان دهد، واجد ساحات دیگری غیر از این ساحات نیز هست.

او با این عبارت به این ساحت اشاره می‌کند: «پُر ز منفعت ولیکن شاعرانه خانه می‌کند / انسان بر این خاک.» متاثر از این سخن است که هایدگر، فیلسوف بزرگ آلمانی، شعر را انکشاف و ظهور هستی حقیقی بشر می‌داند و معتقد است که «شعر به معنای دقیق، مقیاس یا معیاری است که به وسیلۀ آن انسان به مقیاسی برای اندازه گرفتن پهنای هستی‌اش دست می‌یابد.» از نظر او «کلمات شاعران، وقتی واقعا شاعرانه و حقیقی باشد، معیار حقیقی موقعیت انسان در زمان و در میانۀ واقعیات غیربشری است.

چنین گفته‌ای صدای خود هستی است. در یک کلام، شاعران فطرت بشریمان را برای ما اثبات می‌کنند؛ آنان ما را با توجه به زمین و آسمان تعریف می‌کنند. شاعران انسان را قادر به خانه کردن می‌سازند، بدین معنا که به او نشان می‌دهند چگونه شکرگزار این امکان خانه کردن و مسرور از آن باشد.» اگر با گوش سپردن به شاعران بتوانیم بیاموزیم به گونه‌ای در زمین خانه کنیم که از آن صیانت و مراقبت نیز بکنیم، به جای غارت و سلطه جستن بر آن، آن نوع سپاسگزاری را می‌آموزیم که جامعترین ذات فطرت انسانی است و به شکل عشق، محبت، شفقت و شادمانی بروز می‌یابد.

نازجان در شیوۀ سکونتش در دیار شعر می‌گوید: «پدرم که بخشی بود با آوازهایش و مادر بزرگم با قصه‌هایش مرا به سرزمین زیبا و خیال‌انگیز شعر بردند و من آنجا را موافق با روحیات خویش یافتم و همانجا ماندگار شدم و دیگر هم قصد ندارم که برگردم.» او عمیقا ماهیت هستی‌بخش و شکوه عاشقانه سرزمین شعر را دریافته وقتی می‌گوید: «شعر برای من امکان حضور در جایی را فراهم می‌کند که در آن درد هست، هجران هست. حزن، غم، شادی و از این دست بسیار است و از همه چیز باشکوه‌تر در این سرزمین حضور پررنگ عشق است و این عین زندگی است. من اینجا هستم و خواهم بود و تکان هم نمی‌خورم.» و او در آنجا ماند، تکان نخورد و شاعرانه در زمین خانه کرد. صد قطعه رباعی که برای کتاب «سویجک بولسانگ» برگزید حکایت اقامت دائم او در دیار شعر است.

جلوه‌گری شگفت عروس شعر

«شعر حقیقی» ارتباطی به وزن و قافیه و قالب و صناعات ادبی ندارد. آنچه شعر را شعر می‌کند «خاستگاه» شعر است و آن «اعماق دل شاعر» است. دلی که غم، هجران، وصال، شادی و عشق را عمیقا تجربه کرده است. شعر حقیقی همواره حکایت فراغ و شکایت جدایی‌هاست: «بشنو از نی چون حکایت می‌کند/از جدایی‌ها شکایت می‌کند.» شعر حقیقی، صدای سخن عشق است: «از صدای سخن عشق ندیدم خوشتر/یادگاری که در این گنبد دوار بماند.» شعر حقیقی و حقیقت شعر، قالب و صناعات را با خود خلق می‌کند.

از این روست که نازجان در سبک و سیاق شعر خود می‌گوید: «من برای شعرم قالب نمی‌سازم و تجربه شخصی دارم که هر شعر با قالبش می‌آید و اینچنین است که عروس زیبای شعر آن طور که خود دلش می‌خواهد و با آرایه‌های دلخواه از راه می‌رسد و من این را ترجیح می‌دهم.» این همان بیان مولاناست که: «قافیه اندیشم و دلدار من/ گویدم مندیش جز دیدار من.» چنین است که شاعر ما آغوش خود را به روی انواع جلوه‌گری‌های عروس شعر می‌گشاید: «بعد از سال‌ها کار شعری قالب رباعی را که در شعر ترکمنی نمونه‌های بسیار اندک دارد با ذوق خود همراه می‌بینم و طی چند سال اخیر هر چه نوشتم ناخودآگاه در این قالب جلوه کرد ولی قالب کلاسیک را با ویژگی‌های ثابت نمی‌توانم بپذیرم. تازگی‌ها هم نوعی دیگر از اشعار سایه به سایه با من می‌آید که برخی از دوستان به آن هایکوی ترکمنی می‌گویند و اگر این طور باشد من بسیار خوشحالم.» تاکنون فقط همان صد رباعی منتشر شده و انتشار سایر رباعی‌ها و هایکوها وجوه، غِنا و وسعت شعر نازجان را بیشتر آشکار خواهد کرد.

نگاهی به رباعیات نازجان

در اشعار نازمحمد پقه بیش از هر چیز صفا و صداقت سخن و مضامین ازلی عشق، هجران، غم، شادی به چشم می‌آید. کلام شاعر در بیشتر اوقات از عمق و ژرفایی حکیمانه برخوردار است و حس انسان‌دوستی عمیق و صمیمانه و همدلی و دلسوزی برای تمام موجودات در سرتاسر ابیات شعرش موج می‌زند. با توجه به قالب اشعار، برخی نازجان را «بابا طاهر» یا «خیام ترکمن‌ها» نامیده‌اند. اما این قیاس به دلیل نادیده انگاشتن اختلاف زمینه و زمانۀ ظهور این شاعران بی‌وجه است. نازجان فرزند زمان خویش است و اشعارش آینه زمینه و زمانۀ اوست. شاعر در این قطعه به شکلی رندانه خود را از تن دادن به چنین قیاس‌هایی رها می‌سازد:

عمر خیام یالی رباعی یازماق / هر بیر سطرینگده چونگ مانی دوزمک

کوپ لره قین بولسا اما منگ اوچین / بیهودا سو دییپ سالغینا گزمک[3]

شاعر ما با درک منشا فطری شعر، خود را همدل و همزبان و یگانه با همگان دانسته و کار خود را بیان افکار، آرزوها و احساسات سرکوب شدۀ آنها می‌داند:

شاحیر سنینگ آیدیلمادیق سوزونگ دیر / شاحیر سنینگ گیزلین آغلان گوزونگ دیر

سن بیلن یاشار اول، سن بیلن اولر / شاحیر کسه کی دال؛ سنینگ اوزنگ دیر

شاعر تمایل خویش برای به اشتراک گذاشتن ارزش‌های هویت قومی خود را با دعوت از همگان برای تجربه جغرافیای اقلیمی، فرهنگی و معنوی دیار خویش به زیبایی چنین آشکار می‌کند:

گلیبر! بو صحرانینگ قوجاغی گینگ دیر / قوجاقی چا اونینگ ساچاقی گینگ دیر

قوجاغنا، ساچاغنا گؤریپ لیگ اتسنگ / شوندا، بو صحرا-دا یاشامانگ قین دیر

شاعر آرمان اجتماعی خود را در جهت تلاش برای خدمتگزاری، همدلی، صلح، دوستی، عدالت، مشکل‌گشایی و ایثارگری برای تعالی جامعه چنین بیان می‌کند:

ایل دردینه درمان بولا بیلسه دیم / سِوِشده بایداق دِی قالا بیلسه دیم

اولمده-ده گولوپ اولردیم ولین / واطان اوچین قربان بولا بیلسه دیم

***

پاراحت لیق اوچین سایراسین دیلیم / آبادان لیق اوچین ایشله سین ایلیم

آدام لارا دوست، دوغانلیق آرزوم / هم دنیانگ یوزونده بولماسین ظلم

نازجان با اینکه در زندگی شخصی مصائب فراوان داشت؛ اخراج از شغل معلمی، تقلای دشوار برای معاش و درد و رنج درازمدت بیماری هپاتیپ، با این حال هرگز در برابر درد و رنج سر خم نمی‌کند. پستی و بلندی زندگی را حکیمانه و عارفانه نگاه می‌کند و همواره ما را به امید،خوشبینی و تمرکز بر روی خوش زندگی و سپاسگزاری از بابت آن فرامی‌خواند:

اوزاق یولدا امید بیلن یورجک بول / ناامید شیطان دیر، شونی بیلجک بول

توورنگنگی قورشاپ آلسا قارالیق / قارانگقی-دا ییلدیزلاری گورجک بول

***

آجی سی بار، سویجی سی بار گونلرینگ / اوزاغی بار، قیسغاسی بار یوللارینگ

من شکر ادیان گول لری بار تیکه نینگ / سن داد ادیانگ: تیکه نی بار گول لرینگ

این مشتی بود نمونه خروار از اشعار نازجان و نوشته‌ای برای پاسداشت سالروز درگذشت او در حد وسع نگارنده. امید است که علاقمندان، دانشجویان، اساتید و محققان با پژوهش جامع‌تر به شناخت بیشتر نسل آینده از این هنرمندان و مفاخر فرهنگ قومی یاری رسانند و انشاالله در آینده شاهد انتشار سایر آثار شاعر بزرگ ترکمن نازمحمد پقه باشیم.

موسی توماج ایری



 

کلیه نقل قول‌ها از نازمحمد پقه در این نوشته از مصاحبه او با هفته نامه گلشن مهر در 24 اسفند سال 1378 در آدرس اینترنتی زیر اخذ شده است.   https://goo.gl/Q3rWBe  [1]

ارجاعات این بخش از مقاله "شاعران و متفکران: جایگاهشان در فلسفۀ مارتین هایدگر" نوشتۀ جان گلن گری، ترجمه محمدسعید حنایی کاشانی، مجله ارغنون، شماره 14، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ دوم، تهران،  1386 می‌باشد. [2]

 رباعی‌ها از فایل اینترنتی کتاب «سویجک بولسانک» نازمحمد پقه نقل شده که در آدرس ذیل در دسترس است:

https://goo.gl/AQkTjc[3]


ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.

یادداشت

IMAGE نقد و بررسی تقویم ترکمنی ایل آمان

اولکامیز- لطیف ایزدی: تقویم ترکمنی 1397 " ایل آمان " به همت و کوشش عاشورمحمد رئوفی نیمه دوم بهمن ماه 96 با تبلیغات گسترده در فضای مجازی و تیراژ وسیع منتشر گردید که در نوع خود کاری تازه و نو بود ولی از... ادامه مطلب ..
IMAGE کدام قانون، کدام مجلس، آقای لاریجانی ؟!

 عصر ایران؛ مهرداد خدیر- «‌مجلس شورای اسلامی آمادگی دارد با توجه به کمبودهایی که در زمینۂ قوانین مربوط به حوزۂ فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی در کشور وجود دارد با استفاده از ظرفیّت... ادامه مطلب ..
IMAGE اسب ها را نکشید

90 اسب در چند روز کشته شدند، در مناطق مرزي. نماينده نقده و اشنويه راهي منطقه شده و با مسئولان استاني نشست‌هايي داشته است. ادامه مطلب ..
IMAGE حضرت آیت‌الله، «بی‌بندوبار» همان جوان انقلابی نزدیک انتخابات نیست؟

عصر ایران؛ مصطفی داننده- آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی امام جمعه شهر مشهد فرموده‌اند: «با کنسرت، موسیقی مبتذل و نابهنجار و فسق و فجور خیابانی جوان شاد نمی‌شود، این یک آب‌نبات چوبی است که به... ادامه مطلب ..
IMAGE در رثای سلاله

اولکامیز- با کمال تأسف باخبر شدیم که صحرای ما شاهد فاجعه ای بس دردناک و جانگداز که وجدان بشریّت را بلزه درآورده است، می باشد.  ادامه مطلب ..
IMAGE ضرورت نگاه روشنفکرانه به اشعار فراغی

اولکامیز- - گفتاری از یحیی یاری : یکی از عمده مشکلاتی که در پی یافتن سیرتاریخی و تحّول ذهنی شاعران ما وجود دارداینست که ،شاعران قدیم ما،سیرتاریخی وتحول ذهنی خود را ثبت نکرده اند ادامه مطلب ..
IMAGE یدی منزئل

اولکامیز- شعری از حاجی مراد آق شاعر خوش ذوق گنبدی  ادامه مطلب ..
IMAGE دیدار با دکتر شهروز آق آتابای

اولکامیز-  فرهاد قاضی ❇️دیشب با هماهنگی قبلی برای اولین بار بعد از عمل جراحی و گذراندن دوره ی نقاهت باتفاق خانم به دیدار دکتر شهروز آق آتابای محقق و مترجم جوان ترکمن رفتیم. ❇️شهروز نزدیک به ۳... ادامه مطلب ..
IMAGE تحلیلی بر پروژه پتروشیمی گلستان و ارائه راهکارها

اولکامیز-  رحمان قره باش دانشجوي دكترا مديريت كسب وكار : الف :مقدمه:معرفی پروژه پتروشیمی گلستان: ادامه مطلب ..
IMAGE اکبر پیرا مدیر " ساچاق "

اولکامیز- متولد 1351 شمسی درسلاق غایب یکی از روستاهای غرب گنبد . ادامه مطلب ..
IMAGE یک پایان تلخ بهتر از تلخی بی پایان است

اولکامیز- محمد سلاق : هنگامیکه برای چندمین بار توسط گروههای درگیر در سوریه از سلاح های شیمیایی به بهانه های مختلف بر سر مردم مظلوم و مستاصل سوریه بکارگیری شد جهان در بهت وحیرت فرو ماند وهمگان را... ادامه مطلب ..
IMAGE گزارش مسابقات جام نوروز در دوگونچی

اولکامیز-  دوگونچی روستایی که به گفته بزرگان و ریش سفیدان قرار بود شهر شود ولی کمی آنطرفتر بخاطر وجود پل قدیمی ورق برگشت و قصبه آق قلا به عنوان شهر انتخاب شد. ادامه مطلب ..
IMAGE دلنوشته پرویز مدنی برای پدر هنرمندش

     اولکامیز- پرویز مدنی یکی از فرزندان اهل نظر مرحوم قرباندوردی مدنی در باره پدرش نوشت : مدیر محترم سایت وزین اولکامیر. قبل از بیان عرایضم بنده بار دیگر سپاس و قدردانی خود و بازماندگان آن... ادامه مطلب ..
IMAGE دهکده های گردشگری نیازمند تفکری نو

اولکامیز- عائشه قزلجه کارشناس مدیریت بازرگانی : بزرگترین ایراد دهکده های گردشگردی یا نوروز گاههایی که در جای جای استان گلستان بنا شده است این است که متاسفانه کمترین توجه به انتقال حس خوب... ادامه مطلب ..
IMAGE گفتگوی اولکامیز با امان محمد خوجملی - قسمت دوم

اولکامیز- لطیف ایزدی : دومین بخش از گفتگوی صریح و شفاف اولکامیز با  یکی ازفعالترین یادداشت نویس سیاسی - اجتماعی - دینی  ترکمن صحرا را در ذیل می خوانید :  ادامه مطلب ..
IMAGE حب مقام و مقام پرستی

اولکامیز-  به قلم وحید دلیجه فعال سیاسی رسانه ای : 🌺بسم الله الرحمن الرحیم 🌺 تِلْک الدَّارُ الْاخِرةُ نَجْعَلُها لِلَّذینَ لا یرِیدُونَ عُلُوّاً فِی الْأرِضِ وَ لافَساداً وَالْعاقِبَةُ... ادامه مطلب ..
IMAGE دخالت و قضاوت ممنوع!

اولکامیز-  زبیده سوقی عضو شورای مرکزی حزب مجمع زنان اصلاح طلب کشور: اگه میشد این جمله رو تو جامعه جا انداخت باور کنید زندگی خیلی زیباتر و راحت تر میشد. ادامه مطلب ..
IMAGE غوغای چنار در نوروزگاه گنبد

 به گزارش اولکامیز گروه موسیقی چنار در دهکده گردشگری گنبد غوغا به پا کرد. ادامه مطلب ..
IMAGE تحلیلی متفاوت از محمد توانگری

اولکامیز- در پاسخ به سوال مدیر سایت اولکامیز مهم ترین اتفاق سال 96 اعتراضات خیابانی دی ماه بود که حاصل تخریب روان عمومی ست. آن جا که سیاست به قول آلن بدیو کنترل نفرت است نه کنترل عشق، پس بگذارید... ادامه مطلب ..
IMAGE دهکده گردشگری آق قلا و ذکر سه نکته

اولکامیز- ساعت ۱۱ ساعت به وقت رسمی به همراه خانواده با شور و شوق زیادی به تماشای دهکده گردشگری آق قلا رفتم ولی در کمال تعجب دیدم که درها بسته بود و چراغها خاموش‌. دهکده گویی در خوابی عمیق به سر... ادامه مطلب ..
IMAGE دکتر سارلی : رادیو گرگان به ترکمنها خدمت کرد

اولکامیز-  سخنان دکتر اراز محمد سارلی در مراسم نکوداشت موسی جرجانی را در ذیل میخوانید :  ادامه مطلب ..
IMAGE احسان مکتبی: قدر درختان مثمر فرهنگ را بدانیم

 اولکامیز- احسان مکتبی مدیر کل امور سیاسی - انتخاباتی استانداری گلستان یکی از سخنرانان اصلی مراسم بزرگداشت موسی جرجانی در آق قلا بود. ادامه مطلب ..
IMAGE سخنان استاد هوشنگ جاوید در آق قلا

اولکامیز-  سخنرانی استاد هوشنگ جاوید بنیانگذار موسیقی نواحی کشور در مراسم بزرگداشت موسی جرجانی مورد توجه حاضرین قرار گرفت. مهمترین بخش سخنان این صاحبنظر و استاد موسیقی مقامی کشور را به روایت... ادامه مطلب ..
IMAGE در باب جمعیت ترکمنهای گلستان

 اولکامیز- اکبر پیرا * : متاسفانه چند روزی است که آمار کذب و حساس اینکه کمتر از 40 درصد جمعیت استان را ترکمن ها تشکیل میدهد مثل ویروس از سایتهای متفاوتی خروجی داده است که این امر حساسیت قوم شریف و... ادامه مطلب ..
IMAGE سال نو سلام

اولکامیز- لطیف ایزدی :  سالی دیگر با مهر و لبخند سلام داد . سالی با هزاران امید و آرزو فرا رسید. ادامه مطلب ..

اخبار


16 فروردين 1397

آخرین نظرات

ضمن سلام وخسته نباشید بیانات ونظرات جنابعالی در مورددهکده قابل تحسین است
باسلام آقای نویسنده شما هم خوب شروع کردید ولی آخرش را بنظرمن خراب کردید شما هم آخرش با تبلیغ خاتمه د...
باسلام . حدود دوسال از دوران نمایندگی آقای طیار می گذرد ، در این مدت چه فعالیتی را در باره جاده نفت ...
دنیای اقتصاد – گرگان : معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور...
سلام و عرض احترام ، و ضمن پوزش ، در بند 3 یادداشت ارسالی با عنوان تاملی بر مقاله .... ، اشتباه تای...
با سلام و عرض ادب ، جناب آقای قره باش یادداشت کارشناسانه و قابل تاملی را - با اشاره به چالش هایی ک...
با سلام خدمت مخاطبان عزیز سایت وزین اولکامیز
عرض تسلیت ضایعه هجرت سلاله کوچولوخدمت فرزندان ترکمن ...
ان شاله خداوند تبارک تعالی به خانواده سلاله جان صبر جمیل بده.
بعد ظهر روز پنج شنبه خبری منتشر شد که...
جناب ارمان قوجق کوموش تپه ازشهرهای قدیم ترکمن صحراست و ساکنانش ازدیرباز یکجانشین میباشند و بخاطر اقت...
سلاله‏ ‏قربانی‏ ‏سهل‏ ‏انگاری‏ ‏مواظب‏ ‏کودکان‏ ‏باشیم‏ ‏افراد‏ ‏فاسد‏ ‏بیمار‏ ‏در‏ ‏کمین‏ ‏هستند‏ ‏...

آمار بازدید

تبلیغات در اولکامیز
09119738028
09111753677

تبلیغات هزینه نیست. سرمایه گذاری است.