ایرنا- در این گزارش آمده است : جدا از جذابیت‌های طبیعی زیستگاه‌ها، توجه به پیشینه تاریخی آنها، یکی ازعوامل تأثیرگذار در رونق گردشگری است. درحال حاضر بسیاری از زیستگاه‌های طبیعی شناخته شده جهان همچون شبه جزیره سینای مصر نه تنها به‌دلیل زیگونگی ارزشمند ساحل شرم الشیخ، بلکه به‌ دلیل صومعه تاریخی سنت کاترین از اهمیتی بالا برخوردار است

و این خود در کنار مدیریت بازدیدکنندگان نیازمند برنامه‌ریزی ویژه‌ای برای حفظ توأم طبیعت و پیشینه فرهنگی- تاریخی است. درهمین حال مجموعه شبه جزیره میانکاله و خلیج گرگان که دربرگیرنده جزیره آشوراده نیز بوده و نزدیک به نیم قرن است به‌عنوان پناهگاه حیات وحش میانکاله تحت حفاظت سازمان محیط زیست قرار گرفته، نه تنها بحق به غنای زیستی خود می‌بالد بلکه دارای پیشینه‌ای پر فراز و نشیب است که شناخت آن به درک تاریخ دریانوردی و سکونت در این بخش از ایران کمک می‌کند.
پیشینه کهن دریانوردی و اسکان
بنابر دیدگاه استرابون، تاریخ نگار یونانی در روزگاران کهن رود آمودریا به‌جای سرازیر شدن به دریای خوارزم، (دریاچه آرال) درجایی واقع در جنوب خلیج قره بغاز به دریای خزر ریخته و بازرگانان کالاهای هندی را از مسیر شمال افغانستان با کشتی و در امتداد این رود به دریای خزر و از آنجا به رود کورا و دریای سیاه انتقال می‌دادند و به احتمال بسیار زیاد از همان ایام بندرهای پر رونقی در خلیج گرگان و جزیره تاریخی آبسکون وجود داشته است. هرچند اکنون اثری از جزیره آبسکون برجای نمانده و به باور برخی پژوهشگران یا به‌ دلیل فرسایش در آب فرورفته یا به خشکی اصلی متصل شده اما این ناحیه پس از اسلام بندری پر رونق بوده که کشتی‌های بازرگانی بین آن و بندر دربن (باب الابواب آباد کرده انوشیروان) و تختگاه خزران (آستارا خان کنونی) در آمد و رفت بوده و به همین دلیل در یورش‌های دریایی قرن نهم و دهم میلادی وایکینگ‌های رس(Rus) که نیای دولت‌های روس و اسلاو هستند این نواحی مورد کاوش و چپاول قرار می‌گرفت. به‌دلیل فقدان جاده و انبوه جنگل‌های جلگه‌ای ساحل جنوبی دریای خزر منطقی‌ترین راه ارتباطی این نواحی کشتیرانی بوده که تا دوران صفوی به شکل سنتی انجام می‌شده است.
دریانوردی در دریای خزر
و اهمیت جزیره آشوراده در قرون معاصر
همزمان با فتح آستاراخان در اواسط قرن شانزدهم توسط تزار ایوان مخوف، توجه بازرگانان اروپایی به اهمیت کشتیرانی در دریای خزر معطوف شد اما دولت‌های روسیه و صفوی هیچ یک قادر به ایجاد یک ناوگان مدرن در قلمروی دریایی خویش نبودند و به‌دلیل همین ناتوانی، ترکمانان ساحل شرقی با استفاده از قایق‌های بادبانی مدام به ساحل شرقی مازندران برای به‌دست آوردن غنایم و گرفتن اسیر حمله می‌کردند. در سال 1668 میلادی استنکا رازین، قزاق طغیانگر معروف، از آستاراخان به جنوب شرقی دریا لشکر کشید و پس از تصرف، غارت و سوزاندن شهر اشرف، دژی را در شبه جزیره میانکاله بنا کرد که در سال بعد دولت ایران به زحمت توانست آن را به تصرف درآورد. شاه عباس به آبادانی مازندران بسیار توجه داشت و جدا از پایه‌ گذاری مجموعه شکوهمند عباس آباد و به جهت اشتیاقی که به شکار در میانکاله داشت اقامتگاه‌هایی را در این ناحیه بنا کرد که اکنون دیگر اثری از آن در میانکاله به چشم نمی‌خورد اما پس از سقوط اصفهان توسط محمود افغان، شاه طهماسب از روی ناچاری در سال 1723 معاهده‌ای را با پتر بزرگ امضا کرد که در برابر به رسمیت شناختن او سراسر قلمروی شمالی ایران از دربند تا خلیج گرگان به روسیه واگذار و روس‌ها پس از ورود به میانکاله آن را شبه جزیره پوتمکین نامیدند که در زمان ملکه آنا و به‌دلیل فشار نادر شاه، روسیه در سال 1732 از تمامی متصرفات خود در ایران دست کشید.
در سال 1781 میلادی که ایران سخت درگیر کشمکش‌های داخلی ناشی از خلأ قدرت پس از درگذشت کریمخان زند بود به فرمان کاترین کبیر، وینویچ (Voinovich) دریاسالار روسی به بهانه رونق بازرگانی، دژی در محدوده خلیج گرگان درست کرد که با هوشیاری آغا‌محمد خان قاجار که در این نواحی قدرت را به‌دست گرفته بود او نیز بیرون رانده شد. اما سال‌ها بعد با انعقاد عهدنامه گلستان انحصار کشتیرانی در دریای خزر به روسیه تعلق گرفت و این بهانه‌ای شد تا دولت ایران نتواند از راهزنی دریایی در جنوب شرقی خزر پیشگیری کند و به همین دلیل در سال 1842 روسیه با موافقت ضمنی ایران که از روی ناچاری بود یک پایگاه دریایی در جزیره آشوراده به‌عنوان سرکوب راهزنان دریایی ایجاد کرد و در کنار حضور نظامی از این جزیره به‌عنوان یک مرکز بازرگانی برای خرید نفت و خاویار و پوست و پنبه برای انتقال به باکو و آستاراخان استفاده می‌کرد. تا اینکه در دهه‌های بعد دولت ایران بارها به تسخیر دائمی آشوراده اعتراض کرد اما روسیه همواره ایجاد امنیت را بهانه‌ای برای حضور نظامی خویش عنوان می‌کرد تا اینکه در سال 1921 آشوراده بار دیگر به ایران تعلق گرفت.
جاذبه‌های آشوراده و میانکاله
از روزگاران کهن
با وجود از بین رفتن پستانداران شاخصی چون ببر هیرکانی و مرال از لحاظ وجود زیستگاه‌های تالابی و غنای مثال زدنی پرندگان مهاجر و بومی جزیره آشوراده، این منطقه به‌عنوان یکی از ذخایر جهانی زیست کره و نخستین تالاب‌های رامسر شناخته شده و در حال حاضر به‌دلیل نابودی شبکه گسترده‌ای از زیست بوم‌های آبی ایران همچون هورالعظیم، بختگان، ارژن، ارومیه، هامون جازموریان و گاوخونی، آشوراده و میانکاله تنها زیست بوم آبی ایران است که هنوز به‌طور کامل از دست نرفته و در گذرگاه مهاجرت بین آسیای شمالی-اروپا و آفریقا مکانی تا حدودی امن به شمار می‌آید و این منطقه ساحلی نسبتاً دست نخورده که نماینده آخرین پوشش بیشه‌های انار ساحلی است، در صورت اجرای یک برنامه جامع هنوز ظرفیت احیای زیستگاه و معرفی مجدد مرال و شوکا را دارا است.
نقش پیشینه تاریخی و دریانوردی
در ارزشگذاری برای گردشگری
اما یکی از معضلات چشمگیر طبیعت گردی در جهان و بویژه ایران تأثیر مخرب گردشگران بی‌مسئولیتی است که به‌دلایل گوناگون سبب انهدام غیر قابل احیای زیستگاه‌های طبیعی می‌شوند که وضعیت اسفناک کلاردشت نشان دهنده دلایل بیم راستین کارشناسان از این واقعیت است. بحث‌هایی چون ایجاد کیش دوم در شمال که اخیراً زیاد شنیده می‌شود تنها به ایجاد سازه‌های بتونی مانند هتل و هایپرمارکت در جزیره کوچک آشوراده دامن خواهد زد و تأثیر حاشیه‌ای این زیرساخت‌ها بر محیط زیست حساس و شکننده ساحلی و دریایی منطقه بر ارزش شیلاتی و ماهیان خاویاری و افزایش هولناک ورود پساب و زیگونگی شکوهمند پرندگان مهاجر و بومی موردی نیست که بتوان همچون ارزیابی طرحی چون سد گتوند آن را لاپوشانی کرد.
این در حالی است که احیای زیرساخت‌های کهن موجود با استفاده از الگوهای قدیمی و بویژه معماری روسی در آشوراده و بندر ترکمن یکی از عوامل تأثیر‌گذار در جلب توجه بوم گردان و کاهش نیاز به ساخت و سازهای بتون محور خواهد بود. هیچ گاه نباید فراموش کرد که حتی قایقرانی نیز می‌تواند باعث ناامنی در زیستگاه‌های طبیعی و فراری دادن پرندگان شود. در صورتی که برنامه‌هایی برای قایقرانی در آشوراده به مرحله اجرا در آید در کنار منع استفاده از هرگونه قایق موتوری برای گردشگری در منطقه باید از قایق‌های بادبانی و پارویی، همچون کایاک، سود جست و در کنار اطمینان از ایمنی بازدید‌کنندگان باید محدوده‌ای مشخص را برای این ورزش در نظر گرفت.
از سوی دیگر به‌دلیل امنیت نسبی و شرایط زیستگاه، جزیره آشوراده و خلیج گرگان را می‌توان بهترین زیستگاه برای مشاهده توأم دو گونه آبزی فک خزری و شنگ (سمور آبی) بر شمرد که در دیگر مناطق ساحل جنوبی خزر ناامنی، از دست رفتن زیستگاه‌های ساحلی و آلودگی شدید آب شانس دیده شدن آنها را کاهش داده است. در حال حاضر در زیستگاه‌های ساحلی دریای شمال هلند و آلمان به‌دلیل منع شکار و ایجاد امنیت، گله‌های فک نه تنها برای استراحت و آفتاب گرفتن به زیستگاه‌های ثابت بازگشته بلکه افزایش آمار توله‌آوری نشانه موفقیت برنامه حفاظت از زیستگاه برای این گونه بوده و در کنار محقق شدن هدف‌های کارشناسان محیط زیست بومگردان خودی و بیگانه نیز با رعایت قوانین موفق به دیدن فک و دیگر گونه‌ها مانند پرندگان مهاجر و پوشش گیاهی بومی شده و این تجربه در میانکاله و جزیره آشوراده در صورت داشتن اراده واقعی برای پایه‌گذاری بوم گردی سازگار با پاسداشت زیستگاه بخوبی قابل اجرا خواهد بود. نکته بسیار مهم در برنامه‌ریزی و اجرای هر شکل از بوم گردی در این منطقه توجه به حساسیت‌های آشوراده و تأثیر حاشیه‌ای بر زیستگاه‌های پیرامون آن است. برای کاستن از هرگونه فشار بر آشوراده همچون لگدکوب شدن زمین، از بین رفتن پوشش گیاهی، خطر آتش‌سوزی و آلودگی‌های ناشی از پساب سرویس‌های بهداشتی و صوتی و نوری، تمرکز اصلی بوم گردی و ایجاد زیرساخت‌هایی برای سکونت و ارائه خدمات به گردشگران باید خارج از جزیره و در جایی چون بافت قدیمی اما بهسازی شده بندر ترکمن باشد و تنها تعداد مشخصی از بوم گردان آموزش دیده درباره حساسیت زیستگاه در هر نوبت از جزیره و نه لزوماً همه نواحی آن بازدید کنند. ارزش و حساسیت زیستگاه آشوراده تا بدان اندازه است که باید با قدرت در برابر هرگونه برنامه‌های سودجویانه و زیانبار، گرچه با نام‌هایی مردم فریب، ایستاد و سعی در برنامه‌ریزی و اجرایی شدن طرح‌هایی را داشت که کمترین میزان تخریب را برای زیستگاه و پایدارترین سود را برای جوامع محلی داشته باشد. / روزنامه ایران 

انتهای پیام /*


ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
IMAGE فراخوان جشنواره همگام با مختومقلی فراغی
شیوه نامه برگزاری مسابقات جشنواره همگام با مختومقلی فراغی شاعرو عارف نامی استان...

یادداشت

نسخه سلامتی شما فقط به وسیله خودتان نوشته می شود

اولکامیز- محمد خوجه ، نویسنده : سلامتی بزرگترین وباارزش ترین نعمت های خداوندمنان است.کمترکسی تاآن راازدست نداده است قدرو ارزش آن رانمیداندودرحالت عادی متوجه آن نیستند،فقط زمانی که سلامتی... ادامه مطلب ..
IMAGE تساهل در اسلام

اولکامیز- عبا آخوند محمدنژاد در گروه تلگرامی انسجام و وحدت در باره آسانی وآسان گیری در دین اسلام نوشت :  خداوند متعال راه های کسب رضایت خویش را، بسیار آسان نموده است ودر عین حال اگر چنان چه... ادامه مطلب ..
IMAGE یاد روزگاران قدیم در ترکمن صحرا بخیر

اولکامیز- دلنوشته سخی گوگلانی : یاد دوران کودکی هایمان بخیر ادامه مطلب ..
IMAGE خلیفه باغشی دردی خان بهادری

دردی باغشی 1331-نجی ئیلدا جرگلان اتراینگ مزارلیق دیان اوبه سئنده دایخان مشغله‌دا‌ دونیا ایندی. ادامه مطلب ..
IMAGE بازگشت به کدام انقلاب ؟

روزنامه  کارگزاران : محمد قوچانی: نسل اول انقلاب اکنون باید راه را بر نسل جدید بگشاید و حکومت را به آنان منتقل کند. ادامه مطلب ..
IMAGE انقلاب سیصد هزار نفری یا سه هزار نفری

اولکامیز- امان محمد خوجملی: اینکه گفته می شود در ایران صنعت طنز پر رونق است سخن یاوه و مفتی نیست و رگه هایی از حقیقت را در درونش دارد. ادامه مطلب ..
IMAGE چشم اندازی بر "چشمه " اولین دفتر شعر ابراهیم نوری – بخش دوم

اولکامیز- لطیف ایزدی*: " چشمه" اولین دفتر شعر ابراهیم نوری شاعر خوش قریحه کلاله ای اثری جذاب و پرمایه است . ادامه مطلب ..
IMAGE زمستان 96

 اولکامیز- بقلم دانگ اتار ارجبی : سخنم را با این جمله از فیلسوف و دانشمند عظیم الشان ایرانی که یکی دیگر از تخصص هایش  دانش پزشکی بود آغاز میکنم  ادامه مطلب ..
IMAGE چشم اندازی بر "چشمه" اولین اثر دفتر شعر ابراهیم نوری - بخش اول

اولکامیز- لطیف ایزدی ، دبیر ادبیات فارسی مدارس مراوه تپه ادامه مطلب ..
IMAGE انسان دوستی مولانا - قسمت دوم

اولکامیز- عبدالغفار علاقی : انسان کامل در هر زمانی به دنبال این است که به دیگران کمک کند و معرفت آنها را بالا ببرد. او با اخلاق حسنه خود زندگی می کند، لذا چهره زیبایی از خود به نمایش می گذارد، همه... ادامه مطلب ..
IMAGE اصلاح طلبان واقعی مقابل خواسته های مردم نمی ایستند

به نقل از سایت جلالی زاده : حدود ۹ ماه بعد از انتخابات اردیبهشت که با حضور گسترده مردم همراه شد و مردم نام حسن روحانی را تکرار کردند حالا عرصه سیاسی کشور با شرایطی جدید همراه شده است. ادامه مطلب ..
IMAGE حقیقت ایمان دینی

 پرستش هوای نفس هم بُت‌پرستی است و با این حساب، اگر من شیفتۀ عقاید خود شوم و آن‌ها را بپرستم، این هم نوعی بُت‌پرستی است. امّا کسی که حق‌پرست است، بُت‌پرست نیست و چون حق‌پرست است، شیفتۀ هوای... ادامه مطلب ..
IMAGE چگونه می توان تقصیر دولت ها از حکومتها را جدا کرد؟

امان محمد خوجملی: استیت یا دولت در نظامهای غربی بیشتر شامل نظام می شود. یعنی مجموعه ی قوای مجریه و مقننه و قضائیه و سایر نهادهای تحت اختیار. اما گاورمنت یا حکومت شامل قوه ی مجریه می شود. ادامه مطلب ..
IMAGE نسل نو و تفکرنو

اولکامیز- یحیی یاری : نوع پذیرش تغییر و تحولات اجتماعی عامل اختلاف دودیدگاه و تفکرات نسل جدید(نو)بانسل گذشته(قدیم) می باشد. ادامه مطلب ..
IMAGE نکاتی در باره شعر و اندیشه بای محمد قلیچی

اولکامیز- هر دو متولد بهاریم . سوم اردیبهشت سال جلالی چشم به جهان زیبا و پر رمز و راز گشودیم با این تفاوت که او بقول ترکمنها  یک " مؤچه " از من بزرگتر است. ادامه مطلب ..
ببار ای برف

  عصر ایران؛ مهرداد خدیر- و سرانجام برف بارید و امسال بیش از هر سال قدر برف را می دانیم و باید بدانیم. چرا که کابوس خشک سالی بیش از هر زمان دیگری سایه انداخته است. بیش از هر سال دیگر آلودگی هوا را... ادامه مطلب ..
آقای صدیقی! نماز جمعه هم فرصت است

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- واکنش سریع و صریح رییس جمهور روحانی به سخنان حجت الاسلام صدیقی در خطبه های نماز جمعه تهران ناخرسندی امام جمعه موقت را در پی داشته است. ادامه مطلب ..
IMAGE سوختن در آب، غرق شدن در آتش

اولکامیز- سوختن در آب،غرق شدن در آتش بی رحم ترین پارادوکس دنیاست. خدایا دلم از دريايى گرفت كه زورش به آتش نرسيد.هر چه بسوزد آبش می زنند ، وای به روزی که آب بسوزد! @ulkamizcomمعجزه حضرت ابراهیم خلیل (ع)... ادامه مطلب ..
IMAGE شعر گونگل و ترجمه فارسی آن

اولکامیز- مهندس محمد طواق خوش کام  شاعر و ادیب  گنبدی یکی از بهترین مترجمان حال حاضر اشعار مختومقلی فراغی در ترکمن صحراست. ترجمه منظوم  شعر پر محتوای گونگول به زبان فارسی گویای این مدعاست .  ادامه مطلب ..
IMAGE نماز جمعه و تریبونی برای وحدت آفرینی

ایرنا- محمدستاری : به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی روز شنبه شانزدهم دیماه 1396 در حکمی حجت‌الاسلام و المسلمین... ادامه مطلب ..
ریشه اعتراضات را در داخل کشور و عملکرد خودتان جست و جو کنید

عصر ایران؛ جعفر محمدی* - بعد از حدود یک هفته، ناآرامی ها در کشور پایان گرفت اما ناآرامی های کلامی در برخی تریبون های نماز جمعه همچنان ادامه دارد.در ایامی که خیابان های حدود 80 شهر ایران درگیر... ادامه مطلب ..
IMAGE آنها که بذر نومیدی کاشتند پاسخ دهند

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- برخی می گویند در این دو سه روز که فضا ملتهب شده چرا روحانی سکوت کرده و سخنی نمی گوید؟کسانی البته دوست داشتند او کلامی را بر زبان آورد تا آماج شعارهای خیابانی قرار گیرد و... ادامه مطلب ..
IMAGE گونده لیک

اولکامیز- دکتر ارازمحمد سارلی : ۶نجی دی آیی ۱۳۹۶ گچن گون قزلجه آق امام دا، استاد اراز بردینگ چادرینا باردیم. همه تانیش یوزلری گورودم. قزلجه لرینگ دأبينده، چادر اوچی بیلن ییقلیار. بأشی یدی سی... ادامه مطلب ..
IMAGE ایران امن یا ناامن ؟

اولکامیز-  یادداشتی از محمد سلاق : به نظر می رسد اقتصاد به شدت بیمار و درمانده و بدون درمانگر ایران این روزها بد جور سرد و بیرحمانه نفس هایمان را به شمارش انداخته ادامه مطلب ..
IMAGE فرهنگ پویا و ایستا از زاویه دیگر

اولکامیز- امان محمد خوجملی: مهمترین بخش فرهنگ ما ترکمنها دین و مذهب می باشد که در تار و پود جامعه ما رسوخ دارد. ادامه مطلب ..

اخبار

آخرین نظرات

به نظر من فارس و ترکمن فرق نداره
یکی باشه خدمت کنه
آقای ایزدی، واقعا خودتان به این اعتقاد دارید که یک فرماندار ترکمن برای گنبد انتصاب کنند حتی از میان...
باسلام برهمگی نویسندگان ودلسوزان ادبیات ترکمن ، آقای دیه جی خداقوت ،ازخداعمربابرکت وطولانی برشما خوا...
حیفم آمد قسمتی از مصاحبه آقای اغاجری را به آقای خوجملی نشان ندهم.
واقعیت این است جمع بندی ۲۰ ساله ج...
با عرض سلام به خدمت جناب کریم پقه.
من در این یادداشت از کسی اسم نبردم تا آبروی کسی نرود. اگر در مقا...
هرصنف وگروهی اگر خودش را نقد نکند وناخالصی راازخود نراندوخودش راپالایش نکندمحکوم به شکست است ، مخصوص...
مدیر محترم سیایت وزین اولکامیر.
قبل از بیان عرایضم بنده بار دیگر سپاس و قدردانی خود و بازماندگان آن...
سالها بایدبکوشیم تا مردم را بیدارکنیم تا ازفریب ودروغ ودعا نویسها و . . . دورشوند البته با وجودتبلی...
سلام. شما فکر کنم از حامیان قورلیزاده باشید. چون دیدگاه شما جانب داری و از روی تعصب است. لطفا بی طرف...
با سلام سردار با قدرت بازی میکند چون صددرصد میدانم به پرتغال واسپانیا گل خواهند زد وقتی به این دو تی...

آمار بازدید

تبلیغات در اولکامیز
09119738028
09111753677

تبلیغات هزینه نیست. سرمایه گذاری است.