b_150_100_16777215_00_images_607261_107.jpgعصر ایران؛ جعفر محمدی* - در یک ماه اخیر، فرصتی دست داد تا سفرهایی به ژاپن، کره جنوبی و مالزی داشته باشم؛ کشورهایی که هر گاه سخن از توسعه ایران گفته می شود، نامی از آنها نیز به میان می آید: زمانی از الگوی ژاپن سخن به میان می آید و حتی تعبیر ژاپن اسلامی ابداع می شود؛ گاه گفته می شود که روزگاری، این کره جنوبی بود که آرزو داشت مانند ایران باشد و افسوس خورده می شود که امروز معادله برعکس شده است؛ و سرانجام با چندین درجه تخفیف، خیلی ها به الگوی مالزی بسنده می کنند که به عنوان کشوری اسلامی، توانسته است از بقیه کشورهای مسلمان پیشی بگیرد و سری در میان سرها در آورد.

البته نمی خواهم درباره این که کدام یک از این سه کشور، الگوی مناسب تری برای ما باشند بنویسم چرا که باور داریم نمی توان یک کشور خاص را به عنوان الگوی کامل توسعه پیش رو گذاشت و "واو به واو" از آن تقلید کرد؛ با این حال، می توان اصول مشترک توسعه را از کشورهای توسعه یافته یا در مسیر توسعه دریافت و به کار گرفت.

از این رو می کوشم آنچه از این کشورها در این سفرها درباره زیرساخت های توسعه دریافتم را به اختصار بیان کنم:

میهن دوستی

شما نمی توانید ملکی را آباد و از آن مراقبت کنید، بی آن که دوستش داشته باشید.
در ژاپن، کره جنوبی و مالزی، این وطن دوستی و احترام به میهن را کاملاً مشاهده کردم. هیچ کس را در این سه کشور ندیدم که از وطنش دلزده باشد. تمایل به مهاجرت و دل کندن از وطن نیز هرگز در این سه کشور، یک اپیدمی نبود.

راه توسعه

آنچه در هر سه کشور دیدم این بود که مردمانشان نه تنها وطن شان را عمیقاً دوست داشتند، بلکه می خواستند کشورشان را به رخ توریست های خارجی بکشند؛ از شهروند ژاپنی که در متروی توکیو با او هم صحبت شدم و تور لیدر کره ای که ما را به مرز دو کره می برد تا راننده تاکسی در کوآلالامپور، همه و همه می کوشیدند ولو در حد یک جمله هم که شده از وطن شان تعریف و ما را به لذت بردن از آن دعوت کنند.

کشور، برای آنها "خانه"بود و این خانه بودن را می توانستی از نریختن زباله در معابر عمومی تا عالی ترین سطوح کشورداری، لمس کنی، حتی اگر فقط چند روز مهمانشان بوده باشی.

تمرکز

این اصل را در ژاپن بیشتر از کره و در کره بیشتر از مالزی دیدم. مردم این کشورها - به ویژه دو تای اولی - وقتی کاری را انجام می دهند، تمام توانایی های ذهنی و بدنی شان را در آن کار متمرکز می کنند و با حوصله فراوان بدان می پردازند.

این تمرکز به آنها امکان می دهد تا از هدر رفت انرژی ها در امور متفرقه جلوگیری کنند و کارها را به بهترین شیوه ممکن انجام دهند.
ساده ترین مثال را در فروشگاه ها می دیدم که وقتی فروشنده مشغول حساب کردن کالاهای خریداری شده توسط مشتری اول بود، به سوال مشتری دوم که مثلاً فلان جنس کجاست، جواب نمی داد و حداکثر با اشاره می فهماند که باید صبر کنی تا ذهنم از مشتری اول فارغ شود. 
مشتری های دوم و سوم و چهارم هم این را می دانستند و صبر کردن برایشان امری عادی بود.

راه توسعه

از این مثال ساده بالا بروید تا برسید به شهرداری توکیو و دولت سئول و ... که قطعاً وقتی تصمیمی می گیرند و کاری را آغاز می کنند، با تمرکز بر روی آن، به طور جدی از پرداختن به حواشی اجتناب می کنند.

آن طور که فهمیدم در کشورهای توسعه یافته، اصل، تمرکز بر کار و وظیفه ای است که اشخاص بر عهده دارند و حاشیه گرایی، بر عکس کشورهایی مانند ایران، محلی از اعراب ندارد. وقتی شهرداری سخن می گوید صرفاً در حوزه تمرکزی خودش ابراز نظر می کند و همین طور است مسؤولان بخش های دیگر. آنها آنقدر عاقل هستند که بدانند انرژی هر شخصی - اعم از حقیقی و حقوقی - محدود است و نباید آن را در امور مختلف هدر داد و از وظیفه اصلی بازماند.

آموزش

یکی از ایران مقیم توکیو می گفت: اینجا هر آنچه در زندگی بدان نیاز خواهد افتاد، به مردم آموزش می دهند. 
در سئول و کوآلالامپور، بارها و بارها کودکان مدرسه ای را دیدم که معلمان شان آنان را به شهر و حتی بیرون شهر آورده بودند تا آنها را در محیط واقعی جامعه آموزش دهند. 
راه توسعه
در مقابل برج های دو قلوی کوآلالامپور، مربی مهد کودک به کودکان 4 - 3 ساله می گفتند که به توریست ها دست تکان دهند و سلام بگویند؛ شاید به این خاطر که توریست -در کشوری که بخش مهمی از درآمدش را گردشگری تأمین می کند- برایشان عادی شود و از دیدن انسان هایی با چهره ها، لباس ها و گویش های متفاوت، نگران نشوند و دچار دگر هراسی نشوند.

نظم

نظم، نظم ، نظم... به ویژه در توکیو خود را به رخ می کشید. زمان برای مردمی که می خواهند رشد کنند، فقط حرکت تکراری عقربه های ساعت نیست بلکه روح زندگی است. در کشورهای توسعه یافته، ساعت 8 صبح با ساعت 8 و یک دقیقه صبح، متفاوت است.
راه توسعه

یک بار در یک سوپر مارکت شلوغ در شیبویای توکیو در صف پرداخت ایستاده بودم و برای این که قفسه های سمت راست را هم ببینم، به اندازه کمتر از یک قدم از صف خارج شده بودم که یکی از پرسنل سوپر مارکت با عجله به سمتم آمده و به زبان ژاپنی و زبان بدن، متوجهم کرد که باید همان چند سانتی متر را اصلاح کنم و دقیقاً داخل صف باشم تا راه کسانی که می خواهند قفسه ها را ببینند، تنگ نشود.

قانونگرایی

این که ساعت 2 بامداد، چراغ عابر پیاده، قرمز باشد و تا کیلومترها حتی یک خودرو هم دیده نشود ولی باز رهگذران برای عبور از عرض خیابان، منتظر سبز شدن چراغ بمانند، نشان می دهد که احترام به قانون، امری نهادینه شده در درون افراد است نه این که صرفاً از روی ترس از جریمه و مجازات آن را رعایت کنند.

در ژاپن، لایه داخلی دستبندهایی که پلیس به دست متهمان می زند، مخملی است تا کسی بدون حکم قانونی دادگاه، حتی در حد درد ناشی از برخورد فلز با پوستش، مجازات نشود.
راه توسعه

قانون حفظ بناهای تاریخی آنقدر خوب رعایت می شود که در مرکز سئول می توانستی یک ساختمان کوچک قدیمی در کنار پیاده رو را ببینی که برجی آسمانخراش، با چندین متر عقب نشینی و فاصله بیشتری از پیاده رو ساخته شده است تا مبادا گزندی به این بنای تاریخی وارد و نقض قانون شود.

قانون در کشورهای توسعه یافته، در حکم وحی منزل برای یک فرد مؤمن است.

روحیه همکاری

ژاپنی ها عموماً انسان هایی درونگرا و حتی خجالتی هستند ولی شگفت انگیز است که این انسان های درونگرا، یاد گرفته اند که چگونه با یکدیگر همکاری کنند.
هر گاه از دو ژاپنی که با یکدیگر قدمی می زنند آدرسی را می پرسیدم، هیچگاه با پاسخ انفرادی شان مواجه نمی شدم چرا که اولین واکنش آنها به سؤال من این بود که با یکدیگر صحبت و همفکری کنند.
یک بار از کارکنان رستوران هتل محل اقامتم در آکانه باشی توکیو قدری نمک خواستم که با خود به اتاق ببرم؛ دیدم که همین کار کوچک را نیز با همکاری هم انجام می دادند: یکی دستمال کاغذی را باز کرده بود و دیگری رویش نمک می ریخت!

بخش خصوصی قدرتمند

بخش خصوصی در این کشورها، بسیار قدرتمند بود. بلندترین برج کره جنوبی که نماد شهر سئول هم هست توسط یک شرکت بخش خصوصی (لوته) ساخته شده است. دولت در این کشورها، صرفاً سیاستگذار، ناظر و برقرار کننده امنیت و ارائه دهنده خدمات عمومی است. قیمت گذاری در فروشگاه ها آزاد است و دولت متعرض قیمت نمی شود بلکه این رقابت آزاد اقتصادی است که عرضه کنندگان را وادار می کند، برای عقب نماندن از قافله رقابت، قیمت ها را منصفانه و رقابتی کنند. 

راه توسعه
بخش مهمی از مردم در استخدام شرکت های خصوصی هستند. 
یک بار از راهنمای کره ای مان درباره خیابان تهران در سئول پرسیدم و او گفت: این خیابان آنقدر گران است که سازمان های دولتی توانایی خرید ملک در آن را ندارند و فقط شرکت های بخش خصوصی در این خیابان حضور دارند.

آزادی و مدارا

در سئول مسلمانان مسجد خود را داشتند و با انتشار کتاب های اسلامی به زبان کره ای سعی در ترویج دین شان را داشتند.

راه توسعه

همه در بیان اعتراضات خود آزاد بودند، در مقابل کاخ آبی (مقر ریاست جمهوری کره جنوبی)، همیشه افرادی با پلاکاردهای انتقادی ایستاده بودند و پلیس هم کاری به کارشان نداشت. خیلی ها هم گوشه گوشه شهر ، تجمعات کوچک اعتراضی برگزار می کردند. یک بار هم خودرویی را دیدم که بلندگو بسته بود و راننده اش که از هواداران خانم پارک - رئیس جمهور برکنار و بازداشت شده کره - بود، در حمایت از او سخن می گفت و در خیابان ها حرکت می کرد.

در هیچ کدام از این کشورها، کسی به خاطر نوع پوشش یا آرایش چهره و مو، عجیب و غیرقابل قبول تلقی نمی شود. تفاوت ادیان، فرهنگ ها ، زبان ها و پوشش ها در کشورهای توسعه یافته یا در حال توسعه، یک اصل مسلم است.

ارزشمندی کار

کار در جوامع توسعه یافته یا در مسیر توسعه، یک ارزش واقعی به شمار می رود. 
کم کاری یا از زیر کار در رفتن نه تنها زیرکی محسوب نمی شود بلکه با واکنش منفی دیگران مواجه خواهد شد؛ اگر کارمندی در ژاپن خوب کار نکند، همکارانش به مقامات بالا گزارش خواهند داد چرا که معتقدند اگر همه خوب کار نکنند، شرکتی که در آن کار می کنند، تضعیف خواهد شد و این، به ضرر همه خواهد بود ولذا کارمند کم کار، به بقیه خیانت می کند.

قفسه های سوپر مارکت های ژاپن، پر است از نوشیدنی های انرژی زا و ویتامینه تا افرادی که احساس افت انرژی می کنند، یکی از آنها را بنوشند و با قوت به کارشان ادامه دهند.

در سئول، می دیدم که چراغ های برج های اداری، تا نیمه های شب روشن است و عده ای در آنها مشغول کارند.

پاسداشت سنت و تاریخ

مجسمه پادشاهان و سرداران تاریخی کره در شهر سئول شده نصب شده بود. برخی افراد با لباس های سنتی کره در معبر عمومی تردد می کردند و به ویژه در روزهای تعطیل و اماکن تفریحی، تعداد این افراد که عمدتاً هم جوان بودند، بیشتر بود.

راه توسعه
معابد توکیو فعال و مورد احترام مردم بودند. در کوآلالامپور، رستوران های سنتی غذا را به همان شیوه قدیمی سرو می کردند.

احترام واقعی به محیط زیست

در هیچ نقطه از کره و ژاپن و در قریب به اتفاق فضاهای طبیعی که در مالزی دیدم، کوچکترین زباله ای ندیدم. این نشان می داد که احترام به محیط زیست یک ارزش واقعی در این کشورهاست و مگر می شود بدون نگهداری صحیح از محیط زیست، توسعه را بر آن سوار کرد؟

راه توسعه
در کره و ژاپن، صدها درخت دیدم که برای مراقبت از آنها، چوب هایی را به تنه درختان بسته بودند ولی برای این که خدای ناکرده زخمی بر پوست درخت بنشیند، با محل تلاقی چوب و درخت را با یارچه پوشانده بودند.

پیش بینی و دقت در جزئیات

به ویژه در ژاپن، در همه جا پیش بینی جزئی ترین امور و دقت در جزئیات به وضوح قابل مشاهده بود. به عبارت بهتر، همه اتفاقات احتمالی پیش رو ، با جزئیات دقیق پیش بینی شده و برایشان تمهیدی اندیشیده شده بود.
مثلاً اگر فردی با کودکی در آغوش بخواهد به دستشویی برود، کودک را چه کند؟
در اکثر دستشویی های عمومی توکیو، صندلی مخصوص کودک داخل دستشویی پیش بینی شده بود تا فرد در طول مدت استفاده از دستشویی، کودکش را آنجا بگذارد و جلوی چشمش باشد.

راه توسعه

یا در سالنی که صندلی ها پشت سر هم ردیف شده اند، کیف یا کاپشن را چه باید کرد؟ یک آویز تاشو، پشت صندلی ردیف جلویی پیش بینی شده بود.

تمام مسیرهای خیابانی و مترویی، با موزائیک های برجسته، نابینایان را راهنمایی می کرد.

در پله های برقی، مردم سمت چپ می ایستادند و سمت راست را خالی می کردند تا اگر کسی عجله داشت، بتواند از سمت راست، حرکت کند.

همین دقت در جزئیات در زندگی روزمره است که به دقت در جزئیات در تکنولوژی ژاپن و کره منتهی شده و در ترکیب با تمرکز و آموزش و نظم و کار و همکاری و ... محصولات آنها را جهانی کرده است.

هر چند قطعاً عوامل رشد و توسعه این کشورها به همین چند مورد ختم نمی شود ولی در مجموع، آنچه مسلم است این که این کشورها، وقتی تصمیم به توسعه گرفتند، واقعاً چنین تصمیمی گرفتند و چون تصمیم شان واقعی و از سر دوست داشتن وطن بود، بدون شعار زدگی هر مانعی که سر راه توسعه بود را از میان برداشتند و بر می دارند. به بیان دیگر، در دو راهی های انتخاب، این سوال را مطرح می کنند: کدام راه برای توسعه کشور مفیدتر است و بی هیچ تعارف و شعاری همان راه را بر می گزینند و ثمره اش را نیز می بینند.

توسعه نه اتفاقی است و نه شعاری، بلکه محصول مجموعه ای از عوامل است که در صدرشان، تصمیم جدی برای توسعه قرار دارد.
تعارف را باید کنار گذاشت و به این سوال به طور جدی و تاریخی اندیشید: "ایران ما، در مسیر توسعه است؟"

*صاحب امتیاز و سردبیر عصر ایران


ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.
IMAGE تسلیت به وابستگان جانباختگان زلزله کرمانشاه
به خانواده های داغدار و مصیبت دیده  جانباختگان زلزله کرمانشاه و مناطق غربی کشور...

یادداشت

IMAGE چرا باید خیراندیش هم باشیم؟

 اولکامیز- دراین عالم هستی برای انسان  بطریق اجتماعی زیستن وطبق کارحلال امرارمعاش نمودن بدون شک وشبهه به نفع  بشریت محسوب می شود۰ همچنین داشتن اتحادپایدار ومقاومت دربرابر برخی نارسایی هابه... ادامه مطلب ..
IMAGE بیایید خود بحران نباشیم!

عصر ایران، نورالله نصرتی- واقعه دلخراش دیگری به وقوع پیوسته؛ تن ایران عزیزمان دوباره از زلزله ای مهیب لرزیده؛ چه دلها که شکسته؛ چه چشمها که چشمه اشک شان خشکیده؛ چه دلهای مهربان که در سراسر این... ادامه مطلب ..
IMAGE چپ علیه چپ‌روی

کارگزاران - محمد قوچانی : چرا بهزاد نبوی همچنان از حسن روحانی حمایت می‌کند؟ پیرمرد با قامتی خمیده از رنج حبس شش ساله و تجربه‌ی یک عمر زندگی انقلابی و از آن مهم‌تر؛ تفکر انقلابی این روزها به... ادامه مطلب ..
IMAGE سخنی با زمین

اولکامیز- دلنوشته عبدالکریم قزل*: امروز صدای تیشه از بیستون نیامدشاید به زیر آوار فرهاد رفته باشد ادامه مطلب ..
IMAGE پایان تلخ

اولکامیز- وحید دلیجه : یکی از معما هایی که جواب آن بی پاسخ مانده یا همیشه ابهام برانگیز است و همیشه هم خواهد بود، خود کشی است.  ادامه مطلب ..
IMAGE راز توسعه ژاپن، کره جنوبی و مالزی

 عصر ایران؛ جعفر محمدی* - در یک ماه اخیر، فرصتی دست داد تا سفرهایی به ژاپن، کره جنوبی و مالزی داشته باشم؛ کشورهایی که هر گاه سخن از توسعه ایران گفته می شود، نامی از آنها نیز به میان می آید: زمانی... ادامه مطلب ..
IMAGE ظروف یک بار مصرف و تهدید محیط زیست

اولکامیز- یادداشتی از امان محمد خوجملی: پیشرف علم،صنعت و تکنولوژی و فناوری فرصتهای مناسبی را در اختیار انسانها قرار داده است. درسایه این پیشرفت هاست که انسانها اشتهای فزاینده ای به مصرف پیدا... ادامه مطلب ..
IMAGE اتوبوس‌های مرگ و درد عادی شدن

عصر ایران؛ مصطفی داننده- این روزها برخی از جریان‌ها و افراد سیاسی از چرخش روحانی به سمت اصول‌گرایان سخن می‌گویند. من هم می‌خواستم از این افراد سوال کنم دقیقا از کدام چرخش سخن می‌گویید؟ کاری... ادامه مطلب ..
IMAGE نامه رحمان قره باش به استاندار

اولکامیز- رحمان قره باش یکی از چهره های شاخص و اعتدالگرای اقتصادی و سیاسی در استان گلستان است. وی شخصیتی تاثیرگذار در ترکمن صحراست که در پیشبرد ستاد استانی دکتر روحانی در ایام انتخابات نقش بی... ادامه مطلب ..
IMAGE اولین ها در باره شهردار مراوه تپه

اولکامیز- یکی از کاربران خوش قلم و تیزبین کانال تلگرامی اولکامیز در باره گلالگ بیگی زاده گزینه نهایی شورای شهر مراوه تپه برای احراز پست شهرداری مطلبی کوتاه و خواندنی نوشته اند که بی کم و کاست... ادامه مطلب ..
IMAGE فاجعه !

عصرایران-احسان محمدی: چند وقتی است که تصمیم گرفته ام اتفاقات خوب زندگی را هم ببینم. چشمم را به «بد» دیدن و دستم را به «سیاه» نوشتن عادت ندهم اما مگر می شود؟ وقتی اخبار بد مثل هوای آلوده پیرامون... ادامه مطلب ..
IMAGE دست از سر من بردارید!

فرارو- «دولت دوازدهم ادامه این دولت، دولت اعتدال و دولت اصلاحات است.» حسن روحانی این حرف را 23 اردیبهشت در سالن 12 هزار نفری آزادی تهران و در برابر چشم 20 هزار نفر هوادار خود بیان کرد، همان... ادامه مطلب ..
IMAGE وضعیت کشورهای اسلامی

اولکامیز- امان محمد خوجملی: کشورهای اسلامی با تمام ادعاهای خود در هیچ زمینه ای وضعیت مناسبی نسبت به دیگر کشورهای غیر اسلامی ندارند. در زمینه های اقتصادی و اجتماعی وصنعت و تکنولوژی و فناوری و... ادامه مطلب ..
IMAGE جهالت و تخریب فرهنگی

کمی بالاتر از مصلی اهل سنت گنبد قبرستانی معروف به نام نازقلی خوجه وجود دارد که در محدوداش شخصیت های بسیاری از تورکمن ها آرمیده اند. از جمله این شخصیتها خوده نازقلی خوجه می باشد که قبرستان به نام... ادامه مطلب ..
IMAGE ادبیات مختومقلی

کانال مختومقلی : دکتر مصطفی تانچ، استاد دانشگاه ترکیه : عصری که مختومقلی در آن می زیست بهترین آثار ادبی ترکمن به اوج خود رسید. این آثار و سخن ناب شاعر برای ما خیلی پرفایده است. ادامه مطلب ..
IMAGE مجموعه طوایف اغوزخان

اولکامیز-  مجموعه ی قبایل بزرگ اعوذخان ازنسل فرزندقره خان ازآسیای میانه برخاسته اند۰ بیشترین آنها درتمامیت نقاط قاره ی آسیاودیگرقاره هابطورپراکنده گسترش پیداکرده مستقرشده اند؛البته... ادامه مطلب ..
IMAGE نکته های یک جشن

 اولکامیز- مراسم جشن فارغ التحصیلی طلاب جوان حوزه علمیه قازانقایه پیام ها و نکته های تلخ و شیرین داشت که به شرح ذیل می خوانید : ادامه مطلب ..
IMAGE دین و اجبار

 احسان مکتبی - ايمان از منظر لاك، وجهي با اجبار ندارد، آزادي انتخاب، حق اوليه انسان‌هاي عاقل و بالغ است و كسي را نمي‌توان به غير آنچه خود مي‌خواهد به ديني وا‌داشت ضمن آن‌كه حوزه دين حوزه... ادامه مطلب ..
IMAGE چه کردیم با سرزمین خود !

به قلم مهرداد خدیر- «ما خودخواه ترین نسلی هستیم که در طول هفت هزار سال پیش در این سرزمین زیسته چون هر بلایی بر سر حوزه محیط زیست آمده طی چهار دهه گذشته بوده است. ادامه مطلب ..
IMAGE فرصت‌ها را دریابیم...

خانم ناظم از دختر محصل پرسید: به خاطر غیبت دیروز گواهی پزشک آورده‌ای؟ دختر نوجوان پاسخ داد: نه. چون بیمار نبودم و مادرم هم اطلاع داده بود که نمی توانم به مدرسه بیایم. ادامه مطلب ..
IMAGE فرهنگ تقدیس

  گفتاری از صادق زیباکلام : توئیتی که بعد از مصاحبه تلویزیونی سه‌شنبه‌شب هفته گذشته آقای رئیس‌جمهور گذاردم مبنی بر اینکه «به نظر می‌رسد ما دو ایران داریم یکی در عالم واقعیت و دومی هم در ذهن... ادامه مطلب ..
IMAGE ماجرای سپنتا و یک پرسش متفاوت: رییس قوه مقننه کیست؟

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- سخنان روز یکشنبه رییس مجلس شورای اسلامی در ابراز مجدد مخالفت با لغو عضویت سپنتا نیک نام عضو زرتشتی شورای شهر یزد تغییری در موضع فقهای شورای نگهبان ایجاد نکرده و سخنگو... ادامه مطلب ..
IMAGE وصیت کورش یا منشور سبز؟

 کانال فردای بهتر - گفتاری از سید مصطفی‌ تاجزاده : ✅ قطعه زیر را به کورش نسبت می دهند. صرف نظر از درستی یا نادرستی این انتساب، می توان آن را به عنوان"منشور سبز" معرفی کرد و برای تحقق توصیه هایش... ادامه مطلب ..
IMAGE نیست های هست نما

اولکامیز - کامبیز قجقی نژاد: در این دنیا هر شخصی شب و روز در جستجوی چیزهایی است که فعلا نیست بعدا هست می شود مثلا اگر کسی گدایی می کند طالب بخششی است که فعلا یافت نمی شود ادامه مطلب ..
واکنش‌ها به درگذشت علی‌اشرف درویشیان

ایسنا نوشت: محمود دولت آبادی، شمس لنگرودی و جمال میرصادقی در پی درگذشت علی اشرف درویشیان از این نویسنده پیشکسوت و دغدغه‌هایش سخن گفتند. ادامه مطلب ..

اخبار

آخرین نظرات

روز18 ابان هم سالگرد شهید حاج معمی هلاکو نماینده شجاع اسبق و سیاستمدار برجسته ترکمن بود لطفا در رسان...
اقای یلمه شما دیگه این حرف را نزنید خواهشا یلمه ها که مدعی اند ادم و حوا یلمه بوده
البته در ثلاثین حضور داشتند نه در اربعین
ضمن اینکه تک تک افراد جامعه در حفظ محیط زیست مسئولیت دارند افراد متولی امور اجتماعی لازم است طرح هائ...
لطیف جان ، تعداد نمایندگان شهید در سقوط یاک 40 بیشتر از 5 نفر بودند . لطفا اصلاح فرمایید. ممنون
مطالب نگارش شده کامل نبوده قهرمانی تیم کلنی اق قلا درسطح کشورجام نصر ویادی ازپدرفوتبال اق قلانشده وا...
سلام دوست عزیز ما فرزندان آدم وحوا هستیم مطرح کردن چنین مسا ئلی عقبگرد مردم یک منطقه را می رساند ب...
اظهارات شماپسندیده است۰ واقعٱ سقف وشیشه های اتوبوس عمومی چندان ایمنی نیستند۰ بایدفکری خوب وایمنی بای...
درگذشت حاج آقای نافعی که به ورزش مدارس نیز خدمت فراوانی کرد را تسلیت گفته و برای او و سایر درگذشتگان...
ببخشید که جسارت میکنم و واقعا شرمنده ام که عرض میکنم ولی شما یموت ها تنگ نظرترین افراد برای تاریخ ت...

آمار بازدید

تبلیغات در اولکامیز
09119738028
09111753677

تبلیغات هزینه نیست. سرمایه گذاری است.