b_150_100_16777215_00_images_photo_2017-05-22_15-42-24.jpgاولکامیز- - گفتاری از یحیی یاری : یکی از عمده مشکلاتی که در پی یافتن سیرتاریخی و تحّول ذهنی شاعران ما وجود دارداینست که ،شاعران قدیم ما،سیرتاریخی وتحول ذهنی خود را ثبت نکرده اند مثلا هیچ به یقین نمی دانیم که حافظ ،سعدی ویا مختومقلی کدام شعرهارادرجوانی وکدام شعرهارادر پیری سروده اند مگر اینکه قرینه ای خاص برای آن ها بیابیم تامل و کنکاش هرچه بیشتردرباره ی افکارواشعارشاعران فوق ماراباافکارواندیشه های آنان آشناترو آگاهترمی کند.

درکتاب سنت و سکولاریسم درباره حافظ چنین آمد است: باری حافظ دوران بلندی رادرطول عمرخودطی کرده بود .کثیری ازابیاتی که دردیوان او آمده وصف الحال حیرت است،وصف الحال دوران شک و تاریکی است،دوران تجربه ای که شخص کورمال کورمال پیش می رود تا چشمش رابهتربازکندوراه را بیابدوبتواندباآنان که راه را یافته اندآشناتروهمنشین تروصمیمی ترشود.

به همین سبب نیز درکلام حافظ می بینیدکه اودرپی این است که بوسیله ای راه راپیداکندلذا می بینیدکه هم تک روی می کندهم دنباله روی از دیگران ،هم به شرع روی می آوردهم به بیرون شرع،هم ملامتی گری و قلندری گری پیشه می کند و هم آداب دانی و ورد خوانی و نیاز نیمشبی و گریه سحری...همه ی این امور را می آزمایدتاراه اصلی راازمیان آنها بیابد بخش عظیم و پاره ی بلندوبزرگی ازعمرحافظ در دینداری معرفت اندیش گذشته است.


دراین شب سیاهم گم گشت راه مقصود
ازگوشه ای برون آی ای کوکب هدایت
ازهرطرف که رفتم جزوحشتم نیفزود
زنهارازاین بیابان وین راه بی نهایت
ویا:
چوهرخبرکه شنیدم رهی به حیرت داشت
ازین سپس من ورندی ووضع بی خبری
توخودچه لعبتی ای شهسوارشیرین کار
که دربرابرچشمی وغایب ازنظری 

نویسنده کتاب سنت و سکولاریسم درباره حافظ می نویسد:به گمان من حافظ شخصیتی بود که درمورد وی می توان گفت که درطول عمرش سه نوع دین ورزی رایکی پس از دیگری تجربه کرد.یعنی بالاخره دنبال چیزی است که آن ندارد.پرده ای بین او وحقیقت است که دائما می خواهدآن را بشکافدولی تا آخرعمرش موفق نمی شود.حافظ دراشعارش تقریباهمواره از فراق دم می زند .تقریباهمه ی شعرای ما اهل فراق بوده اند.
برنیامداز تمنای لبت کامم هنوز
برهوای جام وصلت دردی آشامم هنوز
ای که گفتی جان بده تا باشدت آرام دل
جان به غمهایش سپردم نیست آرامم هنوز


باری،مختومقلی فراغی نیزچنان دوران بلندی رادرطول عمرخویش طی نموده است.بااندکی مطالعه و کنکاش دراشعاروی می توان مختومقلی فراغی رانیز درردیف شاعرانی چون حافظ،سعدی ومولانا قرار دادمورخ شهیرپروفسوربرتلس،مختومقلی رابه جام جم تشبیه کرده است براستی که اشعاروی علاوه برنصیحت های پندآموز واخلاقیات ،تفکرات خاص روشنفکری درآن دیده می شود و به راستی که مختومقلی نیزروشنفکر زمانه ی خویش بوده است.
گیجه سی ماغتئم غولئ،آغتارئپ بیرراهبر
غویما بی یولداش غادام،منزیل اوزاقدئریول
خاطارگئوزلرینگدن یاش اورنونا،غان دؤکوپ خون جیگر
ماغنی قئل آلغئل باهار_وپایئزی حاقدان ثمر
باغ رحلتدن ناهالئنگ برگی سولمازدان بورون.
غاپئل غالدئم یارانلار،اوئز_اؤزومدن رشتیم یوق
حاقدان غایرئ هیچ یرده،پناهئم یوق پئشتئم یوق
پیکربحرینه گیردیم،یلکنیم یوق کشتیم یوق
ماغتئم غولئ،من موندان چئقار یانگلاق دشتیم یوق
الیم برسم توتان یوق ،دوشدوم دویپسوزعوممانا 


محقق وپژوهشگرارجمنداستادآنادردی عنصری نیزدرتحقیقات جدیدشان،درمجموعه ای تحت عنوان(مختومقلی به روایت مختومقلی)درباره ی مراحل تحول شعرمختومقلی می نویسد: بررسی اشعار مختومقلی ازجهت:
1.نوع رویکرد وی به جهان پیرامون-جامعه،سیاست وتحولات اجتماعی ،سرنوشت تاریخی مردم ترکمن ،باورهای دینی و اخلاقی
2.نوع تغییرات نگرشی ایجادشده درخودآگاه وی ،نشان می دهد که مختومقلی سه دوره تحول ذهنی راتجربه کرده است که مارابه ازای شعری آن را در دیوان وی می توان شناسایی واحصاء کرد.
مرحله اول_اشعارعرفی زمینی
شاعردراین مرحله از آفرینش شعری به وقایع نظامی واجتمای پیرامون خودبیشترین توجه رادارد .به همین دلیل نیزاشعار وی مرتبط با وقایع تاریخی عصرخود وشخصیت های تاریخی مربوط به جغرافیای تاریخی سرزمین ایران است.به طور خلاصه دراین دوره اشعاروی حاصل(سیردرافاق)است ودارای دو خصلت تجییجی_تحریضی وتعلیمی است.از جهت زمانی این دوره به تقریب از۲۱سالگی شاعروبه احتمال باشعراوغلوم_آزادیم شروع شده وبا گذار شعرهای (عرش اعلایه) (سیزینگدور )ظاهرا درسن۳۰سالگی باشعرشماره۴۸(چیقیب دور)خاتمه می یابد.
مرحله دوم_اشعاردوره گذار
اشعارشاعردراین دوره غالبا (حدیث نفس)است.بیشتربه واگویه های شاعرانه ناشی ازتفکرات درونی شاعرشباهت دارد.همانگونه که از عنوان این مرحله برمی آیدشاعردراین دوره درحال گذار ذهنی بوده دگردیسی نگرشی را سرمیگذرانیده است.این فرایند از ناامیدی و یأس وگله اوضاع زمانه آغاز میشودو درنهایت به شکل گیری نگرش الهی_عرفانی درذهن شاعرمنجر میشود

دوره گذارباشعرشماره ۴۸(چیقیب دور)آغازشده وبامضمون (حدیث نفس)بااشعارشماره ۱۴۵،۱۴۸،۱۶۶،۲۰۱،۲۳۰،۲۵۱و...ادامه می یابد.

بنظر میرسد این دوره تحولی حدودا۴سال بطول انجامیده و درسن ۳۴سالگی خاتمه یافته است.
مرحله سوم_اشعارعرفانی،الهی ودینی.
شاعردراین مرحله که ازنظرسنی به تقریب از۳۴سالگی آغازشده است گذشته ی خودرابه نقدکشیده وبه یک دریافت روشن ازعملکرددوره جوانی خود۲۱سالگی تا۳۰سالگی رسیده است.وی با انتقادازگذشته پرماجرای خود وبا اعتقادبه ناپایداری جان مادی ومتعلقات آن به سمت عرفان و افکارالهی_دینی گرایش پیدامی کند.

اما باتوجه به باورعمیق به تأثیر(سخن بامعنا)برتربیت و آگاهی مردم،گرایش عرفانی_دینی خود را خصلت (تعلیمی)میدهد ودراین مرحله ضمن غور و (سیردرنفس)تؤاما امرآگاهی بخشی وتعلیم به مردم رانیزفراموش نمیکند.

نقطه عزیمت این دوره بنظرمیرسدازشعرشماره۴۹آغازمیشود وباشعرهای شماره۱۳۴،۱۴۴،۱۵۸،۱۶۶و...ادامه پیدامیکند.لازم به یادآوری است که استادآنادردی عنصری دراین پژوهش متن انتقادی پروفسورنورمحمدعاشورپور را به عنوان متن پایه قرارداده اند.

بدرستی که پژوهشگر بزرگوارجناب آقای آنادردب عنصری تحقیقات بزرگی را آغازنموده اندضمن آرزوی موفقیت وطول عمربه ایشان،امیدواربم این مجموعه بطورجامع و کامل به چاپ رسیده دراختیارعموم قرارگیرد.

منبع : گلشن مهر 


ارسال نظر به عنوان مهمان

0
  • هیچ نظری یافت نشد.

یادداشت

به یاد نادر ابراهیمی *

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- امروز 16 خرداد 1397 دهمین سالروز خاموشی نادر ابراهیمی نویسندۀ خوش‌ذوق ایرانی است که بیشتر با آثاری چون  مجموعۀ «آتش بدون دود» و «‌یک عاشقانۀ آرام» و همچنین «سه دیدار»،... ادامه مطلب ..
IMAGE چرا در جا می زنیم ؟

اولکامیز- جعفر محمدی سردبیر و صاحب امتیاز سایت پر مخاطب عصر ایران نوشت :  چرا در جا می زنیم؟ این سوالی است که از زاویه های مختلفی می توان بدان نگریست و آن را کاوید. امروز می خواهم یکی از مهم  ترین... ادامه مطلب ..
IMAGE نقد و بررسی تقویم ترکمنی ایل آمان

اولکامیز- لطیف ایزدی: تقویم ترکمنی 1397 " ایل آمان " به همت و کوشش عاشورمحمد رئوفی نیمه دوم بهمن ماه 96 با تبلیغات گسترده در فضای مجازی و تیراژ وسیع منتشر گردید که در نوع خود کاری تازه و نو بود ولی از... ادامه مطلب ..
IMAGE کدام قانون، کدام مجلس، آقای لاریجانی ؟!

 عصر ایران؛ مهرداد خدیر- «‌مجلس شورای اسلامی آمادگی دارد با توجه به کمبودهایی که در زمینۂ قوانین مربوط به حوزۂ فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی در کشور وجود دارد با استفاده از ظرفیّت... ادامه مطلب ..
IMAGE اسب ها را نکشید

90 اسب در چند روز کشته شدند، در مناطق مرزي. نماينده نقده و اشنويه راهي منطقه شده و با مسئولان استاني نشست‌هايي داشته است. ادامه مطلب ..
IMAGE حضرت آیت‌الله، «بی‌بندوبار» همان جوان انقلابی نزدیک انتخابات نیست؟

عصر ایران؛ مصطفی داننده- آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی امام جمعه شهر مشهد فرموده‌اند: «با کنسرت، موسیقی مبتذل و نابهنجار و فسق و فجور خیابانی جوان شاد نمی‌شود، این یک آب‌نبات چوبی است که به... ادامه مطلب ..
IMAGE در رثای سلاله

اولکامیز- با کمال تأسف باخبر شدیم که صحرای ما شاهد فاجعه ای بس دردناک و جانگداز که وجدان بشریّت را بلزه درآورده است، می باشد.  ادامه مطلب ..
IMAGE ضرورت نگاه روشنفکرانه به اشعار فراغی

اولکامیز- - گفتاری از یحیی یاری : یکی از عمده مشکلاتی که در پی یافتن سیرتاریخی و تحّول ذهنی شاعران ما وجود دارداینست که ،شاعران قدیم ما،سیرتاریخی وتحول ذهنی خود را ثبت نکرده اند ادامه مطلب ..
IMAGE یدی منزئل

اولکامیز- شعری از حاجی مراد آق شاعر خوش ذوق گنبدی  ادامه مطلب ..
IMAGE دیدار با دکتر شهروز آق آتابای

اولکامیز-  فرهاد قاضی ❇️دیشب با هماهنگی قبلی برای اولین بار بعد از عمل جراحی و گذراندن دوره ی نقاهت باتفاق خانم به دیدار دکتر شهروز آق آتابای محقق و مترجم جوان ترکمن رفتیم. ❇️شهروز نزدیک به ۳... ادامه مطلب ..
IMAGE تحلیلی بر پروژه پتروشیمی گلستان و ارائه راهکارها

اولکامیز-  رحمان قره باش دانشجوي دكترا مديريت كسب وكار : الف :مقدمه:معرفی پروژه پتروشیمی گلستان: ادامه مطلب ..
IMAGE اکبر پیرا مدیر " ساچاق "

اولکامیز- متولد 1351 شمسی درسلاق غایب یکی از روستاهای غرب گنبد . ادامه مطلب ..
IMAGE یک پایان تلخ بهتر از تلخی بی پایان است

اولکامیز- محمد سلاق : هنگامیکه برای چندمین بار توسط گروههای درگیر در سوریه از سلاح های شیمیایی به بهانه های مختلف بر سر مردم مظلوم و مستاصل سوریه بکارگیری شد جهان در بهت وحیرت فرو ماند وهمگان را... ادامه مطلب ..
IMAGE گزارش مسابقات جام نوروز در دوگونچی

اولکامیز-  دوگونچی روستایی که به گفته بزرگان و ریش سفیدان قرار بود شهر شود ولی کمی آنطرفتر بخاطر وجود پل قدیمی ورق برگشت و قصبه آق قلا به عنوان شهر انتخاب شد. ادامه مطلب ..
IMAGE دلنوشته پرویز مدنی برای پدر هنرمندش

     اولکامیز- پرویز مدنی یکی از فرزندان اهل نظر مرحوم قرباندوردی مدنی در باره پدرش نوشت : مدیر محترم سایت وزین اولکامیر. قبل از بیان عرایضم بنده بار دیگر سپاس و قدردانی خود و بازماندگان آن... ادامه مطلب ..
IMAGE دهکده های گردشگری نیازمند تفکری نو

اولکامیز- عائشه قزلجه کارشناس مدیریت بازرگانی : بزرگترین ایراد دهکده های گردشگردی یا نوروز گاههایی که در جای جای استان گلستان بنا شده است این است که متاسفانه کمترین توجه به انتقال حس خوب... ادامه مطلب ..
IMAGE گفتگوی اولکامیز با امان محمد خوجملی - قسمت دوم

اولکامیز- لطیف ایزدی : دومین بخش از گفتگوی صریح و شفاف اولکامیز با  یکی ازفعالترین یادداشت نویس سیاسی - اجتماعی - دینی  ترکمن صحرا را در ذیل می خوانید :  ادامه مطلب ..
IMAGE حب مقام و مقام پرستی

اولکامیز-  به قلم وحید دلیجه فعال سیاسی رسانه ای : 🌺بسم الله الرحمن الرحیم 🌺 تِلْک الدَّارُ الْاخِرةُ نَجْعَلُها لِلَّذینَ لا یرِیدُونَ عُلُوّاً فِی الْأرِضِ وَ لافَساداً وَالْعاقِبَةُ... ادامه مطلب ..
IMAGE دخالت و قضاوت ممنوع!

اولکامیز-  زبیده سوقی عضو شورای مرکزی حزب مجمع زنان اصلاح طلب کشور: اگه میشد این جمله رو تو جامعه جا انداخت باور کنید زندگی خیلی زیباتر و راحت تر میشد. ادامه مطلب ..
IMAGE غوغای چنار در نوروزگاه گنبد

 به گزارش اولکامیز گروه موسیقی چنار در دهکده گردشگری گنبد غوغا به پا کرد. ادامه مطلب ..
IMAGE تحلیلی متفاوت از محمد توانگری

اولکامیز- در پاسخ به سوال مدیر سایت اولکامیز مهم ترین اتفاق سال 96 اعتراضات خیابانی دی ماه بود که حاصل تخریب روان عمومی ست. آن جا که سیاست به قول آلن بدیو کنترل نفرت است نه کنترل عشق، پس بگذارید... ادامه مطلب ..
IMAGE دهکده گردشگری آق قلا و ذکر سه نکته

اولکامیز- ساعت ۱۱ ساعت به وقت رسمی به همراه خانواده با شور و شوق زیادی به تماشای دهکده گردشگری آق قلا رفتم ولی در کمال تعجب دیدم که درها بسته بود و چراغها خاموش‌. دهکده گویی در خوابی عمیق به سر... ادامه مطلب ..
IMAGE دکتر سارلی : رادیو گرگان به ترکمنها خدمت کرد

اولکامیز-  سخنان دکتر اراز محمد سارلی در مراسم نکوداشت موسی جرجانی را در ذیل میخوانید :  ادامه مطلب ..
IMAGE احسان مکتبی: قدر درختان مثمر فرهنگ را بدانیم

 اولکامیز- احسان مکتبی مدیر کل امور سیاسی - انتخاباتی استانداری گلستان یکی از سخنرانان اصلی مراسم بزرگداشت موسی جرجانی در آق قلا بود. ادامه مطلب ..
IMAGE سخنان استاد هوشنگ جاوید در آق قلا

اولکامیز-  سخنرانی استاد هوشنگ جاوید بنیانگذار موسیقی نواحی کشور در مراسم بزرگداشت موسی جرجانی مورد توجه حاضرین قرار گرفت. مهمترین بخش سخنان این صاحبنظر و استاد موسیقی مقامی کشور را به روایت... ادامه مطلب ..

اخبار


16 فروردين 1397

آخرین نظرات

دهه ی شصت ؛ ما - بچه های محله ی خالدنبی گنبد - با همان کتاب ها یعنی: عقیده ی ترکمانی و تحفة الرجال ،...
در مورد ذکر تاریخ تولدها اسم یکی از افرادی که میشناختم و کارمند شده بود رو دیدم
متاسفانه این رفتارها روش عادی برای بعضی شده است بنابر این بهتر است قبل از رای دادن به فکر این گونه س...
وقتی برای جلف بازیهای " اندی " ، "خوشگلا باید برقصند " و عربده های گوشخراش مقلدان او از بلندگوهای پر...
امیدارم اول به یک نتیجه واحد درکتابت وتلفظ برسند چون آموزشهای سلیقه ای در ادوار آبنده سر در گمی را ب...
تلگرام به کجای مسایل خانوادگی ورود کرده اصلا تلگرام که فقط یه بستره به چیزی ورود نمیکنه
سلام آقای قجقی ان شاءالله نماز روزتون قبول باشه مهدی یزدان پرست هستم.
با عرض تشکر برای زحمت هایی ک...
درود بر شما
گفتگوی جالب و بسیار شفافی بود که کمتر در کشور شاهدش هستیم چه برسد به ترکمن صحرا
بخصوص ...
باسلام
ضمن تبریک سالروزولادت شاعرواندیشمندبزرگ مشرق زمین مختومقلی فراغی بحضورتمامی دوستداران و ارا...

آمار بازدید

تبلیغات در اولکامیز
09119738028
09111753677

تبلیغات هزینه نیست. سرمایه گذاری است.