 رستم
تركمنهاي اهل سنت استان گلستان، با آداب، رسوم و باورهاي ديني خاص خود زندگي ميكنند و به خواندن نماز روزانه، به موقع و در پنج وقت، آنهم به جماعت، اعتقاد خاصي دارند و در هر فرصتي، سعي ميكنند تا نماز روزانه را، حدالامكان به جماعت برگزار كنند. در همين راستا، ير مسجد، يادگار عشاير كوچنده تركمن است.
در سالهاي گذشته تركمنها كه هنوز يكجانشين نشده بودند و دائم به دنبال چراگاهها، مراتع خوب و چشمهسارها، در حركت و در طول سال نيز در ييلاق و قشلاق بسر برده و جاي ثابتي نداشتند، براي انجام فرايض ديني خود، در هر منطقهاي كه مستقر ميشدند، بلافاصله محل مناسبي را در روي زمين، براي اقامه نماز جماعت، در نظر ميگرفتند و آن محل را پاك و تميز كرده و بعد دور آنرا به عمق كم حفر ميكردند و گاهي حصار مختصري ميكشيدند تاحدود آن مشخص باشد و حيوانات مثل سگ، گوسفند، اسب و الاغ و ... نيز، به داخل آن محوطه نرود و پاك بماند. اين عشاير تا وقتي كه درآن محل بهطور موقت سكونت ميكردند، از اين محل، بهعنوان مسجد، براي اقامه نماز جماعت استفاده ميكردند. آنان در مواقعي كه هوا نامساعد بود، نماز جماعت را در داخل يكي از آلاچيقها برگزار ميكردند.
ضمناَ بعد از كوچ عشاير از آن محل، ير مسجد به همان طريق باقي ميماند و اگر احياناً گروهي ديگر از عشاير به آن محل ميآمدند، اين ير مسجد، براي اقامه نماز جماعت، براي آنان آماده بود. از سويي اگر چوپانان و يا افراد ديگر، بهطور گذري به آن محل ميرسيدند، حرمت اين ير مسجد را نگاه ميداشتند و هرگز در داخل آن اطراق و يا آتش روشن نميكردند. آنان فقط نماز خود را داخل آن محوطه ميخواندند.
در حال حاضر، با ترك عادت كوچندگي و اسكان يافتن تمام عشاير تركمن در شهرها و روستاي استان و رواج ساختمانسازي در تمام نقاط تركمن صحرا، «ير مسجد»، از رواج افتاده و رو به فراموشي رفته است. شايد بسياري از مردم، خصوصاَ جوانان با نام و مفهوم ير مسجد، بيگانه باشند.
|
