به نام خدا
نیم نگاهی به فضیلت رمضان و فلسفه ی روزه
« اوّله رحمۀ و اوسطه مغفرۀ و آخره عتقٌ من‌النّيران » با آغاز رمضان ، درهاي رحمت خداوند گشاده مي شود و در ميانه هاي رمضان مؤمنين خطا كار آمرزيده مي‌شوند و در پايان رمضان روزه‌داران به رهايي از آتش دوزخ مژده داده شده‌اند.
اما ممكن است روزه براي عدّه‌اي خوشايند نيايد و چه بسا ديگر احكام اسلامي را باعث درد و اندوه حسّ نمايند، خداوند براي اين عدّه قاعده كلي ارائه مي دهد : « براي شما مبارزه و جهاد فرض گرديده است و آن براي شما گران مي‌آيد و چه بسا اموري كه برايتان ‌خوش نمي‌آيد و در آن امور خير و نيكي نهاده شده است و چه بسا اموري كه دوستش داريد و در آن شرّ و بدي واقع شده است و خداوند به همه ی امور آگاه است و شما نمي‌دانيد. » . « بقره آيه 214 » . شاعر ايراني بابا‌طاهر همداني با نظر عمیق به اختلاف زاويه‌هاي ديد اشخاص مي‌سُرايد :
يكـي درد و يكي درمــان پسـنــدد * يكـي وصـل و يكي هجــران پسندد
من از درد و درمان و وصل و هجران * پــسنـدم آنچــه را جانــان پــسنـدد

فوايد روزه :
(1) فايده اُخروي: روز نصف صبر است و صبر نصف ايمان است و لذا روزه يك چهارم ايمان است (حديث) خداوند متعال مي‌فرمايد: بنده ی من به دستور من نمي‌خورد، نمي‌نوشد و از مقاربت با همسر خودداري مي نمايد پس پاداش بي‌حساب او نزد من محفوظ است(حديث قدسی).

دیده ایم کودک را زمانی که خواسته اش برآورده نمی شود خود را به زمین می اندازد و ناله و زاری می کند بدین وسیله می خواهد والدین را به رحم آورد تا خواسته اش برآورده شود. ما مسلمانان نیز به مانند شیوه ی اطفال ، در این ماه مبارک ، روزها با صیام و خودداری از آب و خوراک و دوری از مقاربت با همسر و شب ها با نماز تراویح و قیام شب برای خدا ، به ناله و زاری می پردازیم و زبان حال ما این است که خداوندا ما جز رضا و خوشنودی ات و در آخرت جز بهشت تو نمی خواهیم ، ما را بیامرز و ما را به خود مقرّب فرما. ( الهی آمین )

(2) فايده دنيوي : روزه در تأمين صحّت بدن بي‌اندازه تاثير دارد. زيرا دستگاه گوارش و معده و روده ها را استراحت مي‌دهد. ترشّحات را تنظيم مي‌كند . بسا اطبّا براي معالجه ی بعضي‌از امراض ، امساك و پرهيز از غذا را دستور مي‌دهند يعني ، آنچه كه حضرت رسول محمّد مصطفی(ص) اشارت كرده است : « صو‌مو‌اتصّحوا » روزه بگيريد ، تندرست مي شويد. خداوند براي ساير اوقات سال نيز دستور مي دهد : « كلوا و اشربوا ولاتسرفوا » . بخورید و بیاشامید ، امّا اسراف نکنید. روزه جسم را بدون غذا مي گذارد ، اما خود آن غذاي روح است جان را پرورش مي دهد آينه ی قلب ( روح ) را از زنگار غفلت و خود خواهي مي زُدايد :
« اي برادر تو همان انديشـه اي / مابقي تو استخوان و ريشه اي »

روزه در اخلاق انسان هم تأثير مي گذارد شخص را ورزيده و قانع و باحوصله بار مي آورد ودرس صبر و متانت به او ياد مي دهد . روزه دار طعم تشنگي و گرسنگي را مي چشد و به زندگی فقرا و مستمندان بهتر و بیشتر مي انديشد و رسيدگي به آنها را وظيفه مي شمرد ، چرا که خداوند حقّ آنها را در اموال سرمایه داران قرار داده است : « الذين في اموالهم حقٌّ معلوم * للسائل و المحروم » ( 24و25 معارج ) و همانان ( سرمایه داران ) كه در اموالشان حقّى معلوم است (24) براى سائل ( تکدّی گر ) و محروم (25)
و بنابراین در جامعه ی اسلامي تعاون و همكاري بر قرار و ثبات مي يابد .

پایان