مقدمه : دیگ دورما آیدیمچی لار - نوازنده لار تورکمن صحرادا

گچمیش لری ودورمشدا

نویسنده وتهیه کننده : دلنواز

موسیقی ترکمن وترکمن صحرای ایران نیز گذشته وحال دارد.
بقول پیش کسوت آق قلایی "جلال سوقی " که به من گفت : هیچگاه ما اکاردیون نوازها وخواننده های ارگ جاز را همپایه موسیقی اصیل ترکمن که با دوتار اجرا میشود قرار نده و با تواضع تمام بیان کرد که ما حتی خاک پای خلیفه بخشی ها "قزاق پنق " "نظرلی محجوبی " و دردی طریک نمی شویم.

باز با این حال بنده معتقدم که موسیقی اکاردیون و ارگ جاز نیز برای جوانان ما جذاب است.

حتی عکسهایی قدیمی هستند (سالهای 1354و1356)که در شب عروسی جوانان بندر ترکمن با اکاردیون وتنبک ودایره مجلس ها را شاد وپربار می گذراندند.
نوازنده اکاردیون "اونق "و گوال زن" تاتارنژاد"
(عکسها از paianame)

در ان زمان هنرمندان ترکمن اکاردیون نواز با مراوده با هنرمندان ترک بندر وگنبد آهنگ های اذری را هم بسیار در مجالس عروسی اجرا می کردند نمونه بارز آن رینگهای رقص علیزاده بود.

در سالهای بعد انقلاب ,اکاردیون [وسیله ای که با دمیدن باد توسط حرکت دست چپ و نواختن کیبوردهای دست راست انجام می شد و غیر برقی بود بهمراه گوال ودایره دستی ]کم کم جای خود را به دستگاه ارگ الکترونیکی داد که مانور روی آهنگ های ترکمنی را سهل تر و زیباتر می کرد .و همچنین تلوزیون عشق آباد نیز که تازه استقلال یافته بود با کنسرتهای موسیقی استاد هنرمندانی چون انه بردی آددانف - آتابای چارقلی ف - آقیش صاپارف و کریم قربان عالیف سبب شدند تا هم خوانندگان ترکمن صحراقوی تر شوندوهم شنوندگان
درعروسیها با ولع تمام گوش می کردند.
طوری که نگارنده خود خاطره ای که از ان سالها دارم کودکی دبستانی بودم و وقتی به عروسی نسبت مان در امچلی رفته بودم
از بس در دور واطراف اکاردیون عروسی جا نبود و من وهمسن وسالهایم میخواستیم از نزدیک هنرنمایی هنرمندان ان شب را ببینیم که اخر در زیر طبلهای جاز کامل جا گرفتیم
و گرچه نزدیک گوشمان جازیست با چوب خود بر طبلها می کوبید ولی احساس خوبی به ما وبچه ها دست میداد.

ولی امروزه با ایجاد شدن سرگرمیهای مفید وغیرمفید دور وبر هنرمندان خالیست . مراسم ان سالها در جاهایی اجرا میشد
که ایفون زدن و از در ودیوار خبری نبود خلاصه همه دعوت بودند
هنوز هم در گوشم هست آواز زیبای "گل اننام" حکیم عاشور محمدی که در سالهای 61-60در آق قلا اجرا میکرد:

گل اندام گل اندام همه دردمه درمان
گل اندام گل اندام باشیم یولینگا قوربان

گل اندام گل اندام من سنی سوییان گل اندام
آینه باقیب قارایانگ قارا ساچینگ دارایانگ ...
در موقع خواندن اینا باقیب ... حکیم با ظرافت دستهایش را به علامت گرفتن اینه وشانه زدن حرکت می داد.

ادامه دارد....